LA VOJA ̄OJ KAJ MIRINDAJ AVENTUROJ DE BARONO MÜNCHHAUSEN, Rudolf Erich Raspe

PDF: LA VOJA ̄OJ KAJ MIRINDAJ AVENTUROJ DE BARONO MÜNCHHAUSEN, Rudolf Erich Raspe
BARONO MÜNCHHAUSEN
e LIBRO
e LIBRO
Rudolf Erich Raspe
La voja ̧oj
kaj mirindaj
aventuroj de
barono
Münchhausen
I N K O
1e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Rudolf Erich Raspe
LA VOJA ̄OJ KAJ MIRINDAJ AVENTUROJ
DE BARONO MÜNCHHAUSEN
El la angla tradukis J. D. Applebaum
Lingve reviziita en 2002
Ilustrita de Gustave Doré
e LIBRO
Aran ̧is: Franko Luin
ISBN 91-7303-141-0
inko@omnibus.se

http://www.omnibus.se/inko

JANUARO 2002
2e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
P A R T O I
Çapitro I
La barono rakontas siajn aventurojn
al amikoj çe botelo
La barono rakontas pri siaj unuaj voja ̧oj. La
miregigaj efikoj de uragano. — Li alvenas
Cejlonon, venkas du eksterordinarajn kontraûulojn,
revenas al Holando.
K
elke da jaroj antaû ol mia barbo anoncis baldaûan plen-
a ̧on, aû, alivorte, kiam mi estis nek viro nek knabo, sed
inter ambaû, mi esprimis en diversaj konversacioj fortan de-
ziron vidi la mondon; pri tio malkura ̧igis min miaj gepatroj,
kvankam mia patro mem multe voja ̧is, kio evidenti ̧os, an-
taû ol mi finos mian strangan kaj, mi povas aldoni, interesan
rakonton. Kuzo de mia patrina flanko tre amis min kaj ofte
diris, ke mi estas brava, vigla junulo, kaj multe inklinis kon-
tentigi mian scivolemon. Lia elokventeco havis pli fortan efi-
kon ol mia, çar mia patro konsentis, ke mi akompanu lin en
voja ̧o al la insulo Cejlono, kie lia onklo lo ̧is multajn jarojn
kiel guberniestro.
Ni ÿipveturis for el Amsterdamo kun dokumentoj de iliaj
altaj ekscelencoj la ÿtatestroj de Holando. La sola rakontinda
okazintaîo dum la voja ̧o estis la mirindaj efikoj de uragano,
kiu eltiris kun la radikoj multnombrajn arbojn de eksterordi-
3e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
naraj dikeco kaj alteco. Tio okazis sur insulo, kie ni ankris por
preni lignon kaj akvon; kelkaj el tiuj arboj pezis multajn tu-
nojn, tamen la ventego portis ilin tiel mirinde alten, ke ili as-
pektis kiel plumetoj de malgrandaj birdoj flugantaj en la aero,
4e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
çar ili estis minimume kvin mejlojn super la tero. Sed kiam la
uragano trankvili ̧is, ili çiuj tuj falis vertikale sur siajn respek-
tivajn lokojn kaj enradiki ̧is denove, escepte de la plej gran-
da, kiu, kiam ̧i forblovi ̧is en la aeron, havis sur siaj brançoj
viron kaj lian edzinon, tre honestan maljunan paron, kiu ko-
lektis kukumojn. (En tiu parto de la terglobo çi tiu utila vege-
taîo kreskas sur arboj.) Dum la falo de la arbo la pezo de çi tiu
paro klinis la trunkon kaj faligis ̧in en horizontala pozicio: ̧i
falis sur la çefon de la insulo kaj tuj mortigis lin; li estis for-
lasinta la domon dum la uragano, timante, ke ̧i falos sur lin,
kaj estis revenanta tra sia propra ̧ardeno, kiam çi tiu feliça
5e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
akcidento okazis. La vorto feliça çi tie postulas iom da klari-
go. Tiu çefo estis homo kun tre avara kaj despota karaktero,
kaj kvankam li ne havis familion, la indi ̧enoj de la insulo
preskaû mortis pro malsato sekve de liaj subpremantaj kaj
malnoblaj impostoj. La objektoj, kiujn li tiamaniere prenis de
ili, eç estis putrantaj en liaj provizejoj, dum la kompatindaj
mizeruloj, de kiuj li forrabis ilin, konsumi ̧is en malriçeco.
Kvankam la pereigo de çi tiu tirano estis akcidento, la popo-
lo elektis la kukum-kolektantojn por la ofico de çefoj; jen sig-
no de dankemo pro la mortigo, kvankam akcidenta, al ilia
tirano.
Riparinte la difektojn, suferitajn en tiu eksterordinara ura-
gano, kaj adiaûinte la novan çefon kaj lian edzino-moÿton, ni
eknavigis kun bona vento al la celo de nia voja ̧o.
Post proksimume ses semajnoj ni alvenis en Cejlono, kie
oni akceptis nin kun grandaj signoj de amikeco kaj vera ̧en-
tileco. La sekvantaj strangaj aventuroj eble ne estos tedaj.
Lo ̧inte en Cejlono proksimume dek kvar tagojn, mi akom-
panis al çaso unu el la fratoj de la guberniestro. Li estis for-
ta, atleta homo, kaj, alkutimi ̧inte al tiu klimato (çar li jam
6e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
lo ̧is tie kelkajn jarojn), li eltenis la varmegon de la suno pli
bone ol mi; dum nia ekskurso li estis multe progresinta tra
densa arbaro, dum mi estis nur çe la eniro.
Apud la bordoj de vasta parto da akvo, kiu okupis mian
atenton, mi pensis, ke mi aûdas susurantan bruon malantaû
mi; turninte min, mi preskaû ÿtoni ̧is çe la ekvido de leono,
kiu evidente alproksimi ̧is kun la intenco kontentigi sian ape-
titon per mia kompatinda korpo, eç ne petante mian konsen-
ton.
Kion fari en tiu terura dilemo? Mi ne havis eç unu momen-
ton por pripensi. Mia pafilo estis ÿargita nur per kugletoj, kaj
kuglojn mi ne havis. Kvankam mi ne povis imagi la eblecon
mortigi tian beston per tia malforta municio, tamen mi havis
esperon timigi ̧in per la bruo kaj eble ankaû vundi ̧in. Mi tuj
ekpafis, ne atendante ̧ian alproksimi ̧on, kaj la bruo nur ko-
lerigis ̧in; ̧i plirapidigis siajn paÿojn kaj ÿajne proksimi ̧is al
mi plej rapide. Mi provis forkuri, sed tio nur pliigis (se tio
estus ebla) mian maltrankvilecon; çar en la momento, kiam
mi turnis min, mi ekvidis grandan krokodilon kun malfermita
7e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
buÿego preskaû preta min akcepti. Dekstre de mi estis la akvo
menciita antaûe kaj maldekstre profunda krutegaîo, havan-
ta, kiel mi poste eksciis, ujon çe la fundo kun venenaj krei-
8e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
taîoj; unuvorte, mi rigardis min perdita, çar la leono nun sta-
ris sur siaj malantaûaj piedoj kaj ̧uste estis ekkaptonta min.
Pro timo mi falis senvole sur la teron, kaj, kiel poste eviden-
ti ̧is, la leono transsaltis super min. Mi kuÿis kelkan tempon
en situacio ne priskribebla per vortoj, atendante çiumomente
senti ̧iajn dentojn aû ungegojn en iu parto de mi. Restinte en
tiu malfeliça situacio kelkajn sekundojn, mi aûdis furiozan,
sed neordinaran bruon, malsimilan al kiu ajn sono, kiu iam
antaûe trafis miajn orelojn; kaj oni ne miros pri tio, se mi in-
formos vin, de kie ̧i venis: post kelktempa aûskulto mi kura-
̧is levi mian kapon kaj çirkaûrigardi, kaj tiam, je mia ne pri-
skribebla ̧ojo, mi vidis, ke la leono, avide saltante al mi, saltis
antaûen, dum mi falis, en la buÿegon de la krokodilo, kiu, kiel
mi jam diris, estis lar ̧e malfermita. La kapo de unu fiksi ̧is en
la gor ̧o de la alia! Kaj ili baraktis, por sin liberi ̧i! Mi feliçe
ekmemoris mian ças-trançilon, kiu pendis çe mia flanko; per
̧i mi detrançis la kapon de la leono per unu frapo, kaj la kor-
po falis al miaj piedoj! Poste per la kolbo de mia pafilo mi
enbategis la kapon de la leono pli profunden en la gor ̧on de
la krokodilo kaj pereigis çi tiun per sufokigo, çar ̧i ne povis
engluti nek eligi la leonan kapon.
Tuj post kiam mi tiel komplete venkis miajn du potencajn
kontraûulojn, mia kunulo alvenis, serçante min; çar rimark-
inte, ke mi ne sekvis lin en la arbaron, li revenis, pensante, ke
mi perdis la vojon, aû ke iu akcidento trafis min.
Post reciproka gratulado mi mezuris la krokodilon, kiu
havis la longecon de kvardek futoj.
Tuj kiam mi estis rakontinta al la guberniestro çi tiun ek-
sterordinaran aventuron, li sendis veturilon kaj servistojn,
kiuj portis hejmen la du kadavrojn. La felon de la leono oni
9e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
bone preparis, kune kun la haroj, kaj oni faris el ̧i tabakujojn,
kiujn post nia reveno al Holando mi donacis al la urbestroj,
kiuj rekompence petis, ke mi akceptu mil dukatojn. La haû-
ton de la krokodilo oni pajloÿtopis en la kutima maniero, kaj
̧i estas bonega objekto en la publika muzeo de Amsterdam,
kie la gvidisto rakontas al çiu vizitanto la tutan aventuron,
10e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
kun tiuj aldonoj, kiujn li trovas konvenaj. Kelkaj el liaj vari-
aîoj estas iom fantaziaj. Unu el ili estas, ke la leono rekte saltis
tra la krokodilo, kaj eliris tra la malantaûa pordo, kaj en la
momento, kiam ̧ia kapo aperis, lia sinjora moÿto la granda
barono, (kiel plaças al li nomi min) detrançis ̧in, kune kun tri
futoj de la krokodila vosto. Çi tiu homo havas tiel malmulte
da respekto al la vero, ke li iufoje aldonas, ke tuj kiam la kro-
kodilo eksentis la perdon de sia vosto, ̧i turnis sin, ekprenis
la çastrançilon el la mano de la sinjoro, kaj englutis ̧in kun
tia avideco, ke la trançilo trapikis ̧ian koron kaj tuj mortigis
̧in.
La malgranda respekto, kiun tiu aroganta fripono havas al
la vero, iufoje igas min timi, ke miaj veraj rakontoj estos sus-
pektindaj, kiam oni trovos ilin kune kun liaj abomenaj elpen-
saîoj.
11e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro II
En kiu la barono montras sin bonega pafisto. — Li
perdas sian çevalon kaj trovas lupon — devigas ̧in
tiri sian glitveturilon — promesas regali siajn
amikojn per rakonto de tiaj faktoj, kiuj bone
meritos ilian atenton.
M
i ekvojiris el Romo, por voja ̧i al Ruslando meze de
vintro, ̧uste pensante, ke frosto kaj ne ̧o nature pli-
bonigos la vojojn, kiuj, laû la diro de çiu voja ̧anto, estas eks-
terordinare malbonaj en la nordaj partoj de Germanujo, Polu-
jo, Kurlando kaj Litovujo. Mi iris surçevale, çar tio estas la plej
12e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
oportuna maniero voja ̧i; mi estis malpeze vestita, kaj pro tio
mi des pli sentis la maloportunecon, ju pli nordorienten mi
antaûenvenis. Kiom devis suferi en tiuj severaj vetero kaj kli-
mato tiu kompatinda maljunulo, kiun mi trovis sur senÿirma
kampo en Polujo! Li kuÿis sur la vojo, senhelpa, tremanta kaj
havanta preskaû neniun kovraîon por sia nudeco. Mi kompa-
tis la malfeliçan homon; kvankam mi mem sentis la akrecon
de la aero, mi tamen îetis sur lin mian mantelon, kaj tuj mi
aûdis voçon el la çielo, benanta min pro tiu bonfara ago, kaj
diranta: ”Mia filo, por çi tio vi iam ricevos rekompencon.” Mi
iris antaûen; nokto kaj mallumo çirkaûis min. Neniu vila ̧o
estis videbla. La tuta kamparo estis kovrita de ne ̧o, kaj mi ne
konis la vojon.
Lacigita mi elseli ̧is kaj alligis mian çevalon al io simila al
pinta stumpo de arbo, elstaranta el ne ̧o. Por defendo mi me-
tis miajn pistolojn sub mian brakon kaj kuÿigis min sur la
ne ̧o, kie mi dormis tiel bone, ke mi ne malfermis miajn oku-
lojn ̧is plena taglumo. Ne estas facile kompreni mian mire-
13e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
gon, kiam mi trovis min kuÿanta en tombejo meze de vila ̧o;
kaj mia çevalo ne estis videbla, sed tuj poste mi aûdis ̧in ble-
kanta ie super mi. Rigardante supren, mi ekvidis ̧in pendan-
ta per la brido çe la ventoflago de la turo. La afero nun kla-
14e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
ri ̧is al mi: en la vespero la vila ̧o estis kovrita de ne ̧o; subita
ÿan ̧o de vetero okazis; mi malsupreni ̧is al la tombejo dum
la dormo, malrapide kaj nesenteble, dum la ne ̧o degelis; kaj
tio, kion mi konsideris en la mallumo kiel stumpon de mal-
granda arbo, kiu elstaris super la ne ̧o kaj al kiu mi alligis
mian çevalon, efektive estis la kruco aû la ventoflago de la
pre ̧eja turo!
Post mallonga pripenso mi prenis unu el miaj pistoloj, dis-
pafis la bridon, malsuprenigis la çevalon kaj daûrigis mian
voja ̧on.
̄i irigis min bone antaûen en la internan parton de Rus-
lando. Mi trovis surçevalan voja ̧on en vintro ne laûmoda,
tial mi submetis min, kiel mi çiam faras, al la kutimo de la
lando, prenis unuçevalan glitveturilon kaj veturis vigle al Pe-
terburgo. Mi ne ̧uste memoras, çu estis en Estlando aû en
Ingermanlando, sed mi memoras, ke meze de sova ̧a arbaro
mi ekvidis teruran lupon kuranta post mi kun la tuta rapideco
15e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
de avida vintra malsatego. ̄i baldaû atingis min. Estis neniu
ebleco de savi ̧o.
Me ̨anike mi kuÿigis min plate en la veturilo kaj lasis mian
çevalon kuri laûplaçe por sinsavo. Tio, kion mi deziris, sed
apenaû esperis aû atendis, okazis tuj poste. La lupo tute ne
atentis min, sed faris saltegon super min kaj, furioze atakante
la çevalon, komencis rapide disÿiri kaj man ̧egi la malantaûan
parton de la kompatinda besto, kiu kuris tiom pli rapidege
pro doloro kaj teruro. Do mem ne rimarkita kaj tute ekster
dan ̧ero, mi singarde levis mian kapon kaj kun naûzego vidis,
ke la lupo, man ̧ante, penetris en la korpon de la çevalo; post
ne longe ̧i tute enigis sin en la çevalon. Tiam mi profitis la
okazon kaj batis ̧in per la tenilo de mia vipo. Çi tiu neaten-
dita atako sur ̧ia malantaûa parto tiel timigis la lupon, ke ̧i
saltis antaûen per sia tuta forto. La kadavro de la çevalo falis
sur la teron, sed anstataû ̧i la lupo estis en la jungaîo, kaj mi
vipis ̧in konstante. Ni ambaû alvenis en plena kurado tute
bone en Peterburgon, tute kontraûe al nia atendado, kaj tre
admiregataj de la rigardantoj.
Mi ne volas enuigi vin, sinjoroj, per la politiko, arto, sci-
enco, kaj historio de tiu belega çefurbo de Ruslando, nek ̧eni
vin per la diversaj intrigoj kaj agrablaj aventuroj, kiujn mi
spertis en la ̧entilaj rondoj de tiu lando, kie la mastrino de
domo çiam akceptas la vizitanton kun trinkaîo kaj saluto. Mi
prefere parolos pri la pli grandaj kaj pli noblaj objektoj de via
atento, çevaloj kaj hundoj, miaj plej amataj el la bestaj krei-
taîoj; ankaû pri vulpoj, lupoj kaj ursoj, de kiuj, same kiel de
alia çasaîo, en Ruslando ̧enerale estas pli granda abundo ol
en çiu alia lando de la mondo; fine pri tiaj sportoj, viraj ekzer-
coj kaj agoj de galanteco kaj aktiveco, kiuj distingas la sinjo-
16e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
rojn pli bone ol la ÿima greka aû latina lingvo aû çiuj parfu-
moj, delikataîoj kaj petolaîoj de la francaj sprituloj aû ”petit-
maîtres”.
17e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro III
Renkonto inter la nazo de la barono kaj porda
fosto. — ̄iaj mirindaj efikoj. Li trafas kvindek
parojn da anasoj per unu pafo — elvipas vulpon el
̧ia felo — kondukas hejmen maljunan porkinon en
nova maniero — kaj venkas sova ̧an apron.
P
asis iom da tempo, antaû ol mi povis ricevi oficiran ko-
mision en la armeo, kaj en la daûro de kelkaj monatoj mi
estis tute libera por disperdi mian tempon kaj mian monon
en la plej grandsinjora maniero. Vi bone povas imagi, ke mi
foruzis multon de ambaû ekster la urbo kun tiuj bravaj ho-
moj, kiuj sciis, kiel plej bone profiti tian arbaroriçan landon.
Eç la memoro pri tiuj amuzaîoj donas al mi freÿan spiriton kaj
kreas varman deziron al ilia ripetado.
Iun matenon mi vidis tra la fenestroj de mia dormoçam-
bro, ke granda lago, ne malproksime de tie, estis kovrita de
sova ̧aj anasoj. Tuj mi prenis mian pafilon el la angulo, kuris
malsupren kaj el la domo kun tia rapideco, ke mi akcidente
vundis mian viza ̧on çe la porda fosto. Fajro elflugis el miaj
okuloj, sed tio ne malhelpis mian intencon; mi baldaû venis
sufiçe proksime por pafi. Tiam, direktante mian pafilon, mi
vidis kun çagreno, ke la siliko elsaltis el la çano per la forte-
co de la frapo, kiun mi ricevis antaû nelonge. Mi devis ne per-
di tempon. Mi tuj memoris la efikon de la frapo al miaj oku-
18e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
loj, tial mi malfermis la pfanon, direktis la pafilon al la birdoj
kaj mian pugnon al mia okulo. Forta frapo de mia pugno de-
nove eligis fajrerojn el mia okulo; la pulvo eksplodis, kaj mi
mortigis kvin parojn da anasoj, dudek marekojn kaj tri parojn
da kerkedoloj. Spiritçeesto estas la esenco de vira ekzerci-
19e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
̧ado. Dum soldatoj kaj maristoj ÿuldas al tio multajn el siaj
feliçaj savi ̧oj, çasistoj kaj sportistoj ne pli malmulte ÿuldas al
tio siajn sukcesojn.
En iu nobela arbaro en Rusujo mi renkontis belan nigran
vulpon; estus doma ̧e ties multvaloran felon difekti per kuglo
aû pafaîo. La vulpo staris proksime de arbo. Rapide mi elpre-
nis la kuglon kaj metis bonan najlon en ̧ian lokon, pafis kaj
trafis tiel bone, ke mi alnajlis ̧ian voston al la arbo. Mi tuj
aliris, eltiris mian trançilon, faris kruc-trançon trans ̧ian
viza ̧on, ekprenis mian vipon kaj elvipis la vulpon el ̧ia bela
felo.
Okazo kaj bonÿanco ofte korektas niajn erarojn; por tio mi
havis strangan ekzemplon tuj poste, kiam en la profundo de
iu arbaro mi vidis sova ̧ajn porkon kaj porkinon, kurantajn
proksime unu post la alia. Mia kuglo maltrafis ilin, tamen nur
la antaûa porko forkuris, sed la porkino ekstaris senmove,
kvazaû fiksita al la tero. Ekzamenante la aferon, mi trovis, ke
la besto estas tre maljuna porkino, blinda pro maljuneco. ̄i
kutimis buÿteni la voston de sia ido, por esti kondukata laû
fila devo. Mia kuglo trafis la voston kaj distrançis ̧in, sed la
maljunulino daûre tenis la restintan parton en sia buÿo, kaj
20e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
çar ̧ia antaûa gvidanto ne plu tiris ̧in, ̧i kompreneble hal-
tis. Tial mi prenis la restintan parton de la porka vosto kaj
kondukis la maljunan beston hejmen sen plia peno miaflanke
kaj sen kontraûvolo aû timo flanke de la senhelpa maljuna
porkino.
Teruraj estas tiuj sova ̧aj porkinoj, kaj tamen ankoraû pli
furiozaj kaj dan ̧eraj estas la aproj. Unu el ili mi foje renkontis
en arbaro, malfeliçe ne estante preparita por atako aû defen-
do. Mi retiris min post kverkon ̧uste en la momento, kiam
la furioza besto celis flankan atakon al mi kun tia forteco, ke
̧iaj dentegoj traboris la arbon; sekve de tio ̧i nek povis ripeti
la atencon, nek retiri sin …”Ho, ho!”, mi pensis, ”baldaû mi vin
havos!” kaj tuj mi prenis ÿtonon, per kiu mi martelis kaj kur-
bigis ̧iajn dentegojn tiamaniere, ke ̧i ne povis foriri; ̧i ne-
pre devis atendi mian revenon el la proksima vila ̧o. Mi iris
tien por preni ÿnuregon kaj veturilon por bone ligi kaj poste
forporti ̧in sendifekta kaj vivanta, en kio mi perfekte sukce-
sis.
21e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro IV
Meditadoj pri la cervo de Sankta Huberto. — Li
pafas cervon per çerizokernoj; la mirindaj efikoj de
ti u pafo. Li mortigas urson per eksterordinara
lerteco, priskribas kortuÿe la dan ̧eron. Lin atakas
lupo, li turnas ̧ian internon eksteren. — Atakas lin
rabia hundo, de kiu li sin savas. — Lia surtuto
fari ̧as rabia, kaj lia tuta vestaro estas îetita en
konfuzan staton.
V
i aûdis sendube pri Sankta Huberto, la sanktulo kaj pro-
tektanto de çasistoj kaj sportistoj, kaj pri la nobla cervo,
kiu aperis al li en arbaro, kun sankta kruco inter siaj kornoj.
Mi alportis mian respektegon al tiu sanktulo çiujare en bona
societo kaj vidis tiun cervon milfoje, aû pentrita en pre ̧ejo,
aû brodita inter la steloj de liaj kavaliroj, tial, je honoro kaj
konscienco de bona sportisto, mi apenaû scias, çu efektive
antaûe ekzistis aû eç nuntempe ekzistas tiaj kruchavantaj cer-
voj. Sed permesu al mi prefere rakonti, kion mi mem vidis.
Eluzinte iun tagon mian tutan pafaîon, mi trovis min neaten-
dite en çeesto de majesta cervo; ̧i rigardis min tiel sentime,
kvazaû ̧i scius pri mia malplena kuglujo. Mi tuj ÿargis mian
pafilon per pulvo kaj metis sur ̧in plenmanon da çerizoker-
noj, de kiuj mi forigis la fruktokarnon tiom, kiom la rapide-
co tion permesis. Tiel mi pafis kaj trafis ̧in ̧uste en la mezo
22e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
de ̧ia frunto, inter la kornoj; tio senkonsciigis ̧in, ̧i ÿance-
li ̧is, sed forkuris. Unu aû du jarojn poste, estante kun çasis-
taro en la sama arbaro, mi ekvidis belan cervon kun bela
plenkreska çerizarbo, pli ol dek futojn alta, inter ̧iaj kornoj.
Mi tuj rememoris mian antaûan aventuron, rigardis ̧in kiel
mian propraîon kaj faligis ̧in per unu pafo, kiu samtempe
23e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
donis al mi la kokson kaj la çerizan saûcon; çar la arbo estis
riçe kovrita de plej delikataj fruktoj, kiajn mi neniam antaûe
gustumis. Kiu scias, çu eble iu fervora sankta sportisto aû
sportema abato aû episkopo similmaniere pafis, plantis kaj
fiksis la krucon inter la kornoj de la cervo de Sankta Huber-
to? Ili çiam estis kaj ankoraû estas famaj pro plantado de kru-
coj kaj — kornoj 1 ; kaj okaze de akcidento aû dilemo, kiujn
ofte renkontas fervoraj sportistoj, oni kaptas kion ajn por sin-
savo kaj prefere provas çiun rimedon anstataû maltrafi favo-
ran okazon. Mi ofte trovis min en tia situacio.
Kion vi diros ekzemple pri jena afero? Iun tagon en pola
arbaro taglumo kaj pulvo estis eluzitaj. Dum mi reiris hejmen,
terura urso tre rapide persekutis min kun malfermita buÿo,
preta ataki min; mi tuj traserçis çiujn miajn poÿojn pro pul-
vo kaj kugloj, sed vane; mi trovis nenion krom du ekstraj sili-
koj. Unu el çi tiuj mi îetis per mia tuta forto tra la malfermi-
ta buÿego de la monstro en ̧ian gor ̧on. Tio kaûzis al ̧i do-
loron kaj igis ̧in turni sin tiel, ke mi povis îeti la duan silikon
en ̧ian malantaûan pordon, kion mi efektive faris kun gran-
da sukceso; çar ̧i enflugis internen, kunpuÿi ̧is kun la unua
siliko en la stomako, tiel ke esti ̧is fajro, kaj sekve de tio la
urso disparti ̧is per terura eksplodo. Kvankam mi mem for-
savi ̧is el dan ̧ero tiun fojon, mi ne dezirus, denove provi
similan eksperimenton aû sen alia municio iri kontraû urso.
Estis, por tiel diri, mia fatalo, ke la plej furiozaj kaj plej
dan ̧eraj bestoj ̧enerale renkontis min tiam, kiam mi estis
sendefenda, kvazaû ili scius aû havus instinktan informon pri
tio. Ekzemple, terura lupo kuregis al mi foje tiel subite kaj tiel
proksime, ke mi ne povis fari ion alian ol sekvi me ̨anikan
1 Simbola esprimo, signifanta: fari mokaîojn aû petolaîojn.
24e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
25e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
instinkton kaj ÿovegi mian pugnon en ̧ian malfermitan
buÿon. Pro mia sekureco mi puÿadis plu kaj plu, ̧is kiam mia
brako eniris interne ̧is la ÿultro. Kiel liberigi min? Mi ne es-
26e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
tis tute kontenta en mia malfacila situacio. — Jen lupo viza-
̧on kontraû viza ̧o; nia reciproka okulumado ne estis el la
plej agrabla speco. Se mi eltirus mian brakon, la besto sin
îetus des pli furioze sur min; tion mi vidis en ̧iaj flamantaj
okuloj. Mallonge dirite: mi prenis ̧ian voston, turnis ̧ian in-
ternon eksteren, kiel oni faras tion je ganto, kaj îetis ̧in sur
la teron, kie mi lasis ̧in.
La sama rimedo ne estus servinta çe rabia hundo, kiu bal-
daû poste kuris al mi sur mallar ̧a strato en Peterburgo. Oni
devas forkuri, mi diris al mi; kaj por fari tion pli bone, mi de-
îetis mian peltan mantelon kaj tre baldaû trovis min sendan-
̧era en mia domo. Poste mi sendis mian serviston pro la
mantelo, kaj li metis ̧in en la ÿrankon kun miaj aliaj vestoj.
En la sekvanta tago mi estis miregigata kaj timigata per la
kriado de Joçjo: ”Pro Dio, sinjoro, via pelta mantelo estas
rabia!” Mi alrapidis kaj trovis preskaû çiujn miajn vestojn
çirkaûenîetitaj kaj disÿiritaj en pecojn. La viro estis tute pra-
27e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
va en sia konstato pri la rabieco de la mantelo. Mi mem vidis
̧in ̧uste en tiu momento atakanta belan frakon, kiun ̧i sku-
adis kaj çirkaûenîetis en senkompata maniero.
28e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro V
La efikoj de granda aktiveco kaj spiritçeesto. — Li
priskribas favoratan hundon, kiu naskis dum
çasado, postkurante leporon: la leporo ankaû
naskis dum forkuro. — Li donace ricevas de grafo
Przoboski faman çevalon, kun kiu li faras multajn
eksterordinarajn agojn.
Ç
iuj çi tiuj feliçaj forsavi ̧oj, sinjoroj, estis ÿancoj, uzitaj
avanta ̧e per spiritçeesto kaj fortaj penegoj, kiuj, prenate
kune, kiel çiu scias, faras la sukcesplenan sportiston, maris-
ton aû soldaton; sed tre riproçinda kaj senprudenta estus tiu
sportisto, admiralo aû generalo, kiu çiam dependus de siaj
feliçaj sorto kaj steloj, ne zorgante pri tiuj specialaj artifikoj
necesaj por lia profesio, kaj ne provizante sin per la plej bo-
naj iloj, kiuj certigas sukceson. Oni povas kulpigi min nek pri
unu nek pri la alia flanko; çar mi çiam estis fama kaj pro la
bonegeco de miaj çevaloj, hundoj, pafiloj kaj glavoj, kaj pro
la lerta maniero de ilia uzado kaj manovrado, do parolante
̧enerale: mi povas esperi, ke oni memoros min en arbaro, sur
kampo kaj en çevalkurejo. Mi ne volas rakonti çi tie la deta-
lojn de miaj çevalstaloj, hundejoj aû batalilejo; sed mi nepre
devas mencii unu tre amatan hundinon. ̄i estis çashundino,
kaj mi neniam havis nek vidis pli bonan. ̄i maljuni ̧is en mia
servo kaj estis notinda ne pro sia grandeco, sed prefere pro
29e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
sia neordinara rapideco. Mi çiam çasis leporojn kun ̧i. Se vi
estus vidintaj ̧in, vi certe ̧in admirus kaj ne mirus, ke mi tiel
amis ̧in kaj ke mi çasis kun ̧i tiel multe. ̄i kuris tiel rapide,
tiel multe kaj tiel longe en mia servo, ke en la lastaj tagoj de
̧ia vivo mi estis devigata uzi ̧in sole kiel terhundon, en kiu
ofico ̧i ankoraû servis al mi dum multaj jaroj.
Çasante iutage leporon, kiu ÿajnis al mi neordinare gran-
da, mi simpatiis kun mia kompatinda hundino, kiu estis grav-
eda, kaj tamen çasis rapide kiel çiam. Mi mem povis sekvi
surçevale nur en granda distanco. Subite mi ekaûdis bruon
kvazaû venanta de aro da hundoj, tamen ̧i estis tiel malfor-
ta kaj malklara, ke mi ne sciis la kaûzon.
30e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Alproksimi ̧ante mi spertis grandan surprizon. La leporo
naskis dum la kurado; la samo okazis al mia hundino dum la
çasado, kaj estis precize tiom da leporidoj kiom da hundidoj.
Instinkte la unuaj kuris, kaj la lastaj çasis; kaj mi trovis min
posedanto de ses leporoj kaj de sama nombro da hundoj çe
la fino de çaso, kiu komenci ̧is nur per unu.
Mi memoras çi tiun mian mirindan hundinon kun la samaj
plezuro kaj amo kiel belegan litovan çevalon, kiun mono ne
povus açeti. ̄i, fari ̧is mia tute hazarde, kaj tio donis al mi
okazon montri mian lertecon en çevalrajdado en plej bonaj
cirkonstancoj. Mi estis gasto, en la belega kampodomo de
grafo Przoboski en Litovujo, kaj restis por tetrinko kun la sin-
jorinoj en la salono, dum la sinjoroj estis ekstere sur la kor-
to por rigardi junan altspiritan çevalon, kiu îus alvenis el la
çevalbredejo. Ni subite ekaûdis alarman bruon; mi rapidis
malsupren kaj trovis la çevalon tiel neregebla, ke neniu kura-
̧is alproksimi ̧i al ̧i aû surseli ̧i. La plej kura ̧aj çevalrajdis-
toj staris konsternitaj kaj en teruro; malespero esprimi ̧is sur
çies viza ̧o, kiam, per unu salto, mi estis sur ̧ia dorso. Per tio
mi surprizis ̧in kaj poste faris ̧in ̧entila kaj obeema per la
plej bona montro de rajdarto, kiun mi posedis. Por montri
tion perfekte al la sinjorinoj kaj por ÿpari al ili la neceson eliri
31e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
eksteren, mi devigis la çevalon, salti tra la fenestro en la salo-
non, çirkaûmarÿis kelkajn fojojn, pasis, trotis kaj galopis, kaj
fine igis la çevalon surtabli ̧i, por ripeti la manovrojn sur la
32e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
tablo en bela stilo de miniaturo, kio tre plaçis al la sinjorinoj;
çar la çevaleto faris çion mirinde bone kaj rompis nek tason
nek teleron. Tio metis min tiel alten en ilia opinio kaj tiel
bone en la opinio de la grafo, ke kun sia kutima ̧entileco li
petis, ke mi akceptu tiun junan çevalon por rajdi ̧in plen-
galope al venko kaj honoro en la milito kontraû la turkoj, kiu
baldaû devis komenci ̧i sub la komando de grafo Münnich.
Mi efektive ne povis ricevi pli agrablan donacon, nek pli
bonan antaûsignon çe la malfermo de tiu militiro, en kiu mi
lernis mian metion kiel soldato. Çevalo tiel milda, tiel altspi-
rita kaj tiel furioza, samtempe ÿafido kaj Bucefalo 1 , çiam re-
memorigis al mi klare la devon de soldato kaj ̧entilhomo kaj
la mirindajn agojn, kiujn la juna Aleksandro faris sur la batal-
kampo.
Ni iris en la militon interalie ankaû, kiel ÿajnis, kun la in-
tenco, rebonigi la reputacion de la rusa armeo, kiu malbon-
famigis iom per la milito apud la Pruth, kiun gvidis caro Pe-
tro; kaj tion ni tute bone plenumis per kelkaj tre lacigaj kaj
gloraj militiroj sub la komando de tiu granda generalo, kies
nomon mi jam antaûe menciis.
Modesteco malpermesas al malsuperuloj arogi al si gran-
dajn sukcesojn aû venkojn, kies gloro ̧enerate estas propri-
gata al la komandantoj aû eç (kio estas eç iom embarasiga) al
re ̧oj kaj re ̧inoj, kiuj neniam flaris pulvon krom çe manov-
roj kaj militoparadoj, neniam vidis batalkampon, nek mala-
mikon en batalaran ̧o.
Mi do ne pretendas iun parton de la gloro en la grandaj
interbataloj kun la malamiko. Ni çiuj faris nian devon, kio, en
la lingvo de patrioto, soldato kaj ̧entilhomo, estas tre am-
1 Çevalo de Aleksandro la Granda.
33e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
pleksa vorto kun granda honoro, signifo kaj graveco, pri kiu
la plimulto de la novaîistoj kaj trinkejaj politikistoj povas havi
nur tre malnoblan kaj malestimindan ideon. Tamen, havan-
te korpuson da husaroj sub mia komando, mi faris kelkajn
ekspediciojn kun laûvola aûtoritato; kaj la sukceso, kiun mi
havis, mi povas, laû mia opinio, juste kaj sole noti por mia
kredito kaj por la kredito de la bravuloj, kiujn mi kondukis al
konkero kaj venko. Foje ni havis tre varman laboron en la
antaûgvardio, kiam ni pelis la turkojn en Oczakovon. Mia
vigla litova çevalo preskaû kondukis min en malfeliçon. Mi
havis kun mia korpuso antaûpostenon kaj vidis la malamikon
venanta al ni en nubo da polvo, kiu lasis min iom necerta pri
lia efektiva nombro kaj liaj veraj intencoj. Envolvi min en
simila nubo, estus ja nur ordinara prudento, sed ne estus aki-
rinta al mi la necesan scion, nek respondus al la celo, por kiu
mi estis sendita; tial mi ordonis al miaj kamaradoj, ambaû-
flanke disiri dekstren kaj maldekstren kaj estigi tiom da pol-
34e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
vo, kiom ili povis, kaj mi mem iris antaûen rekte al la mala-
miko, por havi pli proksiman vidon. En çi tio mi sukcesis, çar
la malamiko haltis kaj ekbatalis, sed ne tre longe, çar la timo
pro miaj flankuloj repelis lin iom en malordo. Çi tiu estis la
momento por ataki la malamikajn vicojn kun spirito; mi tute
35e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
disrompis ilian kunecon, faris teruran pereigon al ili kaj for-
pelis ilin ne nur returne al la çirkaûmurita urbo, sed eç tra la
muro, tute kontraû niaj plej sangavidaj esperoj.
La rapideco de mia litova çevalo ebligis al mi esti la plej
antaûa postkuranto; kaj vidante la malamikon preskaû flu-
ganta tra la kontraûa pordego de la urbo, mi pensis, ke estus
prudente, halti sur la foira placo por reformi la vicojn de mia
korpuso. Mi haltis, sinjoroj; sed imagu mian surprizegon,
kiam mi sur çi tiu placo ne vidis çirkaû mi eç unu el miaj hu-
saroj! Çu ili trasercas la aliajn stratojn, aû kio okazis al ili? ili
ne povas esti malproksime kaj certe baldaû alvenos. — En tiu
atendado mi trotigis mian spiregantan litovan çevalon al fon-
to sur la placo kaj lasis ̧in trinki. ̄i trinkis pli ol ordinare kaj
kun avideco ne kontentigebla; tamen tio estis tute natura:
rigardante çirkaûen por trovi miajn soldatojn, kion mi ekvi-
dis, sinjoroj? La malantaûa parto de la kompatinda kreitaîo —
gluteo kaj kruroj — mankis, kvazaû la çevalo estus distrançita
36e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
en du pecojn, kaj la akvo elfluis, kiel ̧i eniris, ne refreÿigan-
te la beston, nek farante al ̧i ion bonan! Kiel tio povis oka-
zi, estis por mi tuta mistero, ̧is kiam mi revenis kun la çevalo
al la urba pordego. Tie mi vidis, ke kiam mi enkuregis rapi-
dege post la forkuranta malamiko, oni malsuprenigis la por-
dokulison (peza falpordo kun akraj pintegoj çe la malsupraîo,
kiun oni faligas subite por malebligi al malamiko eniron en
fortikigitan urbon) ne vidatan de mi, kaj ̧i tute detrançis la
malantaûan parton de mia çevalo, kaj tiu parto ankoraû kuÿis
tremetante ekster la pordego. Tio estus por mi neriparebla
perdo, se la hufferaîisto ne sukcesus kunigi ambaû partojn,
dum ili ankoraû estis varmaj.
Li kunkudris ilin per brançetoj kaj junaj plantaîoj de laûroj,
kiujn li trovis apude; la vundo resani ̧is, kaj, kio povis okazi
nur al tia glora çevalo, la brançetoj enradiki ̧is en la korpo,
elkreskis kaj formis laûbon super mi tiel, ke poste mi povis iri
al multaj ekspedicioj en la ombro de miaj laûroj kaj tiuj de
mia çevalo.
37e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro VI
La barono fari ̧as militkaptito kaj estas vendata
kiel sklavo, — paÿtas la abelojn de la Sultano, kiuj
estas atakataj de du ursoj. — Li perdas unu el siaj
abeloj; ar ̧enta hakilo, kiun li! îetas al lia ursoj,
resaltas kaj flugas supren al la luno; li alportas ̧in
per genia eltrovo, falas surteren dum reveno de la
luno, sed sukcesas eligi sin el Ja truo en la grundo.
Li elturnigas el malfacila situacio sur mallar ̧a
vojo, kie li renkontas kaleÿon, en maniero neniam
antaûe provita aû farita. — La mirinda efiko de la
frosto al la franca korno de lia servisto.
M
i ne çiam sukcesis. Mi foje havis la malfeliçon esti su-
perfortigata de pli granda nombro da soldatoj kaj fari-
̧i milita kaptito; kaj, kio estas pli abomena, sed çiam kutima
inter la turkoj, esti vendata kiel sklavo. (La barono poste tro-
vis grandan favoron çe la grandsinjoro, kiel evidenti ̧os bal-
daû.) En tiu stato de humileco mia çiutaga tasko ne estis tre
malfacila kaj laboriga, sed iom stranga kaj enuiga. Tio estis
peli çiumatene la abelojn de la sultano al ilia paÿtejo, gardi
38e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
ilin dum la tuta tago kaj çe nokti ̧o repeli ilin al la abelujo.
Unu vesperon mi rimarkis la foreston de unu abelo kaj bal-
daû rimarkis, ke du ursoj atakis ̧in, por disÿiri ̧in pro la mie-
lo, kiun ̧i portis. Mi havis en la manoj neniun atakilon krom
la ar ̧enta hakilo, kiu estas la insigno de la sultanaj ̧arde-
nistoj kaj farmistoj. Mi îetis ̧in al la rabistoj kun la intenco
fortimigi ilin kaj liberigi la kompatindan abelon; sed per mal-
feliça turni ̧o de mia mano ̧i flugis supren kaj daûre levi ̧is,
39e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
̧is kiam ̧i atingis la lunon. Kiel ricevi ̧in returne? Kiel venigi
̧in malsupren? Mi memoris, ke turkaj faboj kreskas tre ra-
pide kaj atingas mirindan altecon. Mi tuj plantis unu el ili; ̧i
elkreskis kaj eç alkroçi ̧is al unu el la kornoj de la luno. Mi
nun devis nur grimpi sur ̧i ̧is la luno, kiun mi baldaû tre
bone atingis. Estis malfacila afero trovi mian ar ̧entan haki-
lon en loko, kie çio çirkaûe havas la brilecon de ar ̧ento; fine
tamen mi trovis ̧in inter amaso da grenventumaîo kaj disha-
kita pajlo. Mi nun volis reveni; sed ho ve! la varmego de la
40e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
suno sekigis mian fabon: ̧i estis tute senutila por mia malsu-
preniro. Mi do komencis labori kaj faris ÿnuregon el tiu dis-
hakita pajlo, tiel longan kaj bonan, kiel mi povis. Tiun ÿnure-
gon mi ligis al unu el la lunaj kornoj, kaj deglitis ̧is la fino.
Çi tie mi tenis min firme per la maldekstra mano, kaj per la
hakilo en mia dekstra mano mi trançis la longan nun senuti-
lan finon de la supra parto de la ÿnuro kaj alligis ̧in al la mal-
supra parto; tio portis min sufiçe longan distancon pli mal-
supren. Tiu ripetita splisado kaj kunligado de la ÿnuro ne pli-
bonigis ̧ian kvaliton, nek portis min ̧is la tero de la sultana
farmbieno. Mi estis en la distanco de almenaû kvar aû kvin
mejloj de la tero, kiam ̧i ÿiri ̧is. Mi falis sur la teron kun tiel
mirinda rapideco kaj forteco, ke mi trovis min senkonscia en
truo almenaû naû klaftojn profunda, farita de la pezo de mia
korpo falinta el tia alteco; mi rekonscii ̧is, sed ne sciis, kiel
eliri el ̧i; tamen mi elfosis ÿtupojn per miaj ungoj kaj facile
sukcesis eliri.
Baldaû poste paco estis aran ̧ita kun la turkoj, kaj akirin-
te mian liberigon, mi forlasis Peterburgon en la tempo de tiu
stranga revolucio, dum kiu la imperiestro en sia lulilo, lia pa-
trino, la duko de Brunsvigo, ÿia patro, feldmarÿalo Münnich
kaj multaj aliaj estis sendataj en Siberion. La vintro estis tiam
41e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
tiel eksterordinare severa en tuta Eûropo, ke la suno de tiu
tempo ÿajnis esti frostvundita. Revenante al çi tiu urbo, mi
spertis survoje pli grandajn maloportunaîojn, ol estis tiuj,
kiujn mi spertis dum mia voja ̧o al Ruslando.
Mi veturis per la poÿto, kaj trovante min sur mallar ̧a vo-
jeto, mi ordonis al la veturigisto, ke li signalu per sia korno,
por ke aliaj voja ̧antoj ne renkontu nin sur la mallar ̧a trapa-
42e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
sejo. Li blovis per çiuj fortoj, sed liaj penoj estis vanaj, li ne
povis sonigi la kornon. Pri tio mi ne sciis la kaûzon, kaj tio
estis iom malfacila afero, çar tuj poste ni trovis nin kontraû
alia kaleÿo venanta el la kontraûa direkto. Oni ne povis plu-
iri; tamen mi eliris el mia kaleÿo, maljungis la çevalojn, kaj
estante iom forta, mi metis la tutan kaleÿon, eç kun la radoj
kaj çiu enhavo, sur mian kapon; nun mi saltis trans barilon,
43e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
kiu havis la altecon de naû futoj (kio çe tiel tre peza kaleÿo
estis iom malfacila tasko), sur kampon kaj per alia salto venis
returne sur la vojon post la alia kaleÿo. Poste mi reiris pro la
çevaloj, kaj lokinte unu sur mian kapon kaj la alian sub mian
brakon, per la sama metodo kiel antaûe portis ilin al mia ka-
leÿo, aljungis ilin kaj veturis al gastejo çe nia haltejo. Mi de-
vas klarigi, ke la çevalo sub mia brako estis tre vigla kaj ha-
vis ne pli ol kvar jarojn; dum mia dua salto trans la barilon ̧i
esprimis grandan malamon al tia perforta metodo per pied-
bato kaj ekbleko; tamen mi regis ̧iajn malantaûajn piedojn,
metante ilin en mian poÿon. Alveninte antaû la gastejo, mia
44e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
veturigisto kaj mi refreÿigis nin; li pendigis sian kornon sur
najlon apud la kuireja fajro; mi sidis çe la alia flanko.
Subite ni aûdis tereng! tereng! tereng! teng! teng! Ni rigar-
dis çirkaûen kaj nun trovis la kaûzon, kial la veturigisto ne
povis sonigi la kornon antaûe: la sonoj estis frosti ̧intaj en la
korno kaj nun elvenis dum degelado tute klare kaj multe je la
honoro de la veturigisto, tiel ke la honestulo distris nin dum
iom da tempo per diversaj melodioj, sen meti sian buÿon al
la korno. La re ̧o de Prusujo — marÿo — Super montoj, super va-
loj — kaj multaj aliaj amataj melodioj eli ̧is. Fine la degela
distraîo finigis, ̧uste kiel çi tiu mallonga rakonto pri miaj
voja ̧oj en Ruslando.
Kelkaj voja ̧antoj facile rakontas pli multe ol eble estas
vere; se iu inter la çeestantoj havas dubon pri mia veremo, mi
nur povas diri al tiuj, ke mi kompatas ilian mankon de fido,
kaj devas peti, ke ili forlasu nin, antaû ol mi komencos la
duan parton de miaj aventuroj, kiuj estas tiel same bazitaj sur
vero kiel tiuj jam rakontitaj.
45e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
P A R T O I I
Çapitro VII
La barono rakontas pri siaj aventuroj dum voja ̧o
al Nord-Ameriko, kiuj bone meritas la atenton de
la leganto. Petolaîoj de baleno. — Mevo savas la
vivon de maristo. — La kapo de la barono estas
perforte premegita en lian stomakon. — Li lerte
ÿtopas dan ̧eran akvoenfluon en la ÿipo laû kurioza
maniero.
M
i enÿipigis en Portsmouth en unuaklasa angla batalÿipo
kun cent kanonoj kaj dek kvar centoj da maristoj, por
iri al Nord-Ameriko. Nenio rakontinda okazis, ̧is ni estis en
distanco de tricent mejloj de la rivero Sankta Laûrenco, kiam
la ÿipo koliziis kun terura forto al (kiel ni supozis) roko;
tamen, îetante la sondilon, ni ne povis trovi fundon, eç ne çe
tricent klaftoj. Kio igis çi tiun cirkonstancon pli mirinda kaj
efektive tute ne komprenebla, estis, ke la forteco de la koli-
zio estis tia, ke ni perdis la direktilon, nia busprito rompi ̧is
en la mezo, kaj çiuj niaj mastoj fendi ̧is de la supraîo ̧is la
malsupraîo, kaj du el ili falis sur la ferdekon; unu kompatin-
da maristo, kiu estis supre faldanta la çefan velon, estis îeti-
ta minimume tri mejlojn for de la ÿipo, sed li feliçe savigis, ek-
tenante la voston de granda mevo, kiu reportis kaj lokis lin
̧uste sur la punkto, el kiu li estis îetita. Alia pruvo pri la gran-
deco de la kolizio estis la forteco, kun kiu la maristoj inter la
46e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
ferdekoj estis pelataj kontraû la plankoj super ili; mia kapo,
ekzemple, estis premita en mian stomakon, kie ̧i restis dum
kelkaj monatoj, antaû ol ̧i revenis al sia natura situo. Dum ni
çiuj estis en stato de mirego sekve de la ̧enerala neklarige-
bla konfuzo, en kiu ni estis envolvitaj, la tuta afero subite
klari ̧is per la apero de granda baleno, kiu estis ripozinta en
dormo, en distanco de proksimume dek ses futoj de la su-
praîo de la akvo. Çi tiu besto estis tiel malkontenta pri la mal-
trankvileco, kiun kaûzis al ̧i nia ÿipo, çar dum nia irado ni
gratis ̧ian nazon, ke ̧i enbatis la tutan galerion kaj parton de
47e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
la antaûa ferdeko per sia vosto kaj preskaû en la sama mo-
mento forprenis per siaj dentegoj la çefankron, kiu pendis,
kiel kutime, çe la kilo, kaj forkuris kun la ÿipo, minimume
sesdek mejlojn kun rapideco de dek du mejloj dum horo;
feliçe la kablo ÿiri ̧is, kaj ni perdis ambaû, kaj la balenon kaj
la ankron.
48e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Tamen, revenante al Eûropo post kelkaj monatoj, ni trovis,
en distanco de kelkaj mejloj apud la sama loko, la saman ba-
lenon drivanta malviva sur la akvo; ̧i havis longecon de pli
ol duonmejlo.
Povante preni sur la ÿipon nur malgrandan parton de tiu
monstro, ni eligis niajn boatojn kaj kun granda malfacileco
detrançis ̧ian kapon, en kiu, je nia granda ̧ojo, ni trovis nian
ankron kaj pli ol kvardek klaftojn de nia kablo; ambaû estis
kaÿitaj en la maldekstra flanko de ̧ia buÿego, ̧uste sub la
lango. (Eble tio estis la kaûzo de ̧ia morto, çar tiu parto de
̧ia lango estis multe ÿvelinta kun forta brulumo.) Çi tiu estas
la sola eksterordinara cirkonstanco, kiu okazis dum çi tiu
voja ̧o. Unu parton de nia fatalo mi tamen preskaû forgesis:
dum la baleno forkuris kun la ÿipo, la ÿipo iom fendi ̧is, kaj
akvo komencis enverÿi ̧i tiel rapide, ke çiuj niaj pumpiloj ne
povus savi nin de surfundi ̧o; feliçe mi unue trovis la difek-
ton. Mi trovis, ke ̧i estas granda truo, proksimume unu fu-
ton en la diametro. Vi kompreneble supozos, ke çi tiu cirkon-
stanco faras al mi senfinan plezuron, se mi informos vin, ke
tiu bela ÿipo estis savita kun ̧ia tuta maristaro per plej feli-
ça penso! Unuvorte, mi sidigis min sur la truon, kaj mi estus
povinta çesigi la enfluon de la akvo, eç se la truo estus estinta
pli granda; vi ne miros pri tio, se mi informos vin; ke mi de-
venas de holandaj gepatroj.
Mia situacio, dum mi sidis tie, estis iom malvarma, sed la
çarpentista arto baldaû liberigis min.
49e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro VIII
La barono banas sin en la Mediteranea maro —
renkontas neatenditan gaston — venas senintence
en regionon de varmego kaj mallumo, el kiu li estas
liberigita per la korn-pipa 1 danco. Li timigas siajn
savantojn kaj revenas sur la teron.
U
nu fojon mi estis en granda dan ̧ero esti perdita en plej
stranga maniero en la Mediteranea maro. Mi banis min
en tiu agrabla maro apud Marseilles iun someran posttagme-
zon, kiam mi vidis tre grandan fiÿon, kun makzeloj lar ̧e mal-
fermitaj, kiu alproksimi ̧is al mi kun plej granda rapideco; ne
estis tempo por perdi, mi ne povis ̧in eviti. Mi tuj malgrandi-
1 Korn-pipa danco estas speco de danco, kiu estas falata per
lapida kaj vigla movado de la piedoj. ̄i estas çefe skota danco
kaj nomigas ”Horn-pipe”.
50e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
gis mian korpon kiel eble plej multe, kunmetante miajn pie-
dojn kaj metante miajn manojn proksime al miaj flankoj; en
tiu pozicio mi pasis inter ̧iaj makzeloj kaj en ̧ian stomakon,
kie mi restis dum kelka tempo en plena mallumo kaj komfor-
ta varmo, kiel vi ja povas supozi; fine mi pensis, ke se mi fa-
ros al ̧i doloron, ̧i volonte elîetos min. Havante sufiçan spa-
con, mi ekludis miajn petolaîojn, turnis min, dancetis, paÿis
kaj saltis, sed nenio ÿajne tiel maltrankviligis ̧in, kiel la rapida
movado de miaj piedoj, kiam mi provis danci la korn-pipan
dancon. Tuj post kiam mi komencis tion fari, ̧i malebligis
mian dancon per subitaj konvulsioj kaj ektremoj; mi persis-
tis. Fine ̧i ekkriis terure kaj ekstaris preskaû vertikale en la
akvo, kun ̧ia korpo kaj ̧iaj ÿultroj ekster la akvo, kaj pro tio
̧i estis vidata de maristoj sur preterpasanta itala ÿipo; ili har-
punis ̧in en kelkaj minutoj. Kiam oni levis ̧in sur la ferde-
kon, mi aûdis la maristojn diskutantaj pri la plej bona manie-
ro ̧in distrançi, por konservi kiel eble plej grandan kvanton
da oleo. Komprenante la italan lingvon, mi havis teruran an-
taûtimon, ke la iloj uzotaj por tiu procedo ankaû pereigos
min; tial mi staris tiel proksime al la centro, kiel estis eble, çar
en la stomako de çi tiu kreitaîo estis sufiçe da spaco por dek-
duo da homoj, kaj mi kompreneble supozis, ke ili komencos
çe la ekstremaîo.. Tamen miaj timoj baldaû çesis, çar ili ko-
mencis malfermi la malsupran parton de la ventro. Ekvidante
brileton de lumo, mi forte kriis por esti liberigita el mia situa-
cio, en kiu mi preskaû sufoki ̧is. Estas por mi neeble doni
̧ustan priskribon de la grado kaj speco de la mirego, kiu si-
dis sur çies viza ̧o, kiam oni aûdis homan voçon, kiu eli ̧is el
la interno de fiÿo, kaj tiom pli multe, kiam oni vidis nudan
homon promenanta rekte el ̧ia korpo.
51e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Unuvorte, sinjoro, mi rakontis al ili la tutan historion, kiel
mi rakontas ̧in al vi, dum mirego frapis ilin ̧is muteco. Re-
freÿi ̧inte min kaj saltinte en la maron por min purigi, mi na-
52e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
̧is al miaj vestoj, kiuj kuÿis sur la marbordo, kie mi antaûe
lasis ilin. Kiom mi povas kalkuli, mi estis malliberigita en la
stomako de tiu besto preskaû kvar horojn kaj duonon.
53e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro IX
Aventuroj en Turkujo kaj sur la rivero Nilo. — Li
vidis balonon super Konstantinopolo; alpafas kaj
faligas ̧in; trovas en ̧i francan eksperimentan
filozofon. — Li iras pro misio al Kairo kaj revenas
sur la Nilo, kie li estas îetata en neatenditan
situacion kaj retenata tie ses semajnojn.
K
iam mi estis en la servo de la turkoj, mi ofte amuzis min
en plezur-boatoj sur la Marmara maro, de kiu oni havas
belegan perspektivon de la tuta urbo Konstantinopolo, inklu-
zive de la serajlo de la Grandsinjoro. Iun matenon, admirante
la belecon kaj serenecon de lia çielo, mi rimarkis en la aero
globforman objekton, kiu ÿajne havis la grandecon de dekdu-
cola globeto kun io pendanta sub ̧i. Mi tuj elprenis mian plej
grandan kaj plej longtuban birdopafilon, sen kiu mi neniam
voja ̧as aû eç faras iun ekskurson, se mi povas eviti tion; mi
ÿargis ̧in per kuglo kaj pafis al la globo, sed sen rezulto, çar
la objekto estis en tro granda distanco. Mi tiam enmetis du-
oblan kvanton da pulvo kaj kvin aû ses kuglojn: çi tiu dua
provo sukcesis; çiuj kugloj efikis, deÿiris unu fiankon de la
globo kaj ̧in malsuprenigis. Imagu mian surprizon, kiam luk-
se orumita çaro, pendanta sub grandega balono kaj havanta
en si homon kaj parton de ÿafo, ÿajne rostitan, falis en sesfuta
distanco de mi. Kiam mia surprizego en certa grado malpli-
54e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
i ̧is, mi ordonis al miaj ÿipistoj remi proksime al tiu stranga
aervoja ̧anto.
Mi akceptis lin sur la ferdeko de mia barko (li estis franco).
Li estis tre senfortigita de la subita falo en la maron kaj ne ka-
55e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
pabla paroli; post iom da tempo li tamen reforti ̧is kaj rakon-
tis pri si jenon: ”Antaû sep aû ok tagoj — mi ne povas precize
diri kiam, çar mi perdis mian kalkulpovon, estinte dum la pli
granda parto de la tempo tie, kie la suno neniam subi ̧as —
mi levi ̧is aeren de Lands End en Kornvalo, sur la insulo
Granda Britujo, en la çaro, el kiu oni îus prenis min, pendi-
gita sub tre granda balono, kaj prenis kun mi ÿafon, por fari
per ̧i atmosferajn eksperimentojn. Malfeliçe la vento ÿan ̧i-
̧is dum la unuaj dek minutoj tuj post mia suprenigo, kaj an-
stataû iri al Exeter, kie mi intencis surterigi, mi estis pelata en
56e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
la direkto al la maro, super kiu, kiel mi supozas, mi restis ̧is
nun, tamen multe tro alte por fari iajn observojn.
57e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
”La alvokoj de malsato estis tiel premigaj, ke la intencitaj
eksperimentoj pri varmego kaj spirado cedis al ili. En la tria
tago mi estis devigata, buçi la ÿafon pro nutraîo; kaj trovi-
̧ante tiutempe multe pli alte ol la luno kaj post pli ol dekses
horoj tiel proksime al la suno, ke ̧i bruldifektis miajn bro-
vojn, mi lokis la kadavron de la ÿafo, post zorga senfeligo, en
tiu parto de la çaro, kie la suno havis sufiçan potencon, aû
alivorte, kie la balono ne ombris ̧in de la suno; per tiu me-
todo ̧i estis bonege rostita dum proksimume du horoj. Çi tio
estis mia nutraîo ̧is nun.” Çi tie li paûzis kaj ÿajnis esti per-
dita en pensoj, rigardante la objektojn çirkaûe. Kiam mi sci-
igis al li, ke la konstruaîo antaû ni estas la serajlo de la grand-
sinjoro en Konstantinopolo, li ÿajnis tre konsternita, çar li
supozis esti en tuta alia loko.
”La kaûzo” — li aldonis — ”de mia longa flugado estis mal-
funkciigo de ÿnureto, kiu estis fiksita al valvo en la baliono kaj
celis la ellason de la bruli ̧ema gaso; kaj se la balono ne estus
alpafita kaj la ÿnureto disÿirita en la antaûdirita maniero, eble
mi, kiel Mahometo, estus pendanta inter la çielo kaj la tero
̧is la tago de la lasta ju ̧ado.”
* * *
La grandsinjoro, al kiu mi estis prezentita de la ambasadoroj
de Rusujo kaj Francujo, dungis min por aran ̧i gravan aferon
en Kairo; ̧i estis de tia speco, ke ̧i devas por çiam resti se-
kreto. Mi iris tien surtere kun granda ceremonio; plenumin-
te tie la aferon, mi maldungis preskaû çiujn miajn servistojn
kaj revenis kiel privata sinjoro. La vetero estis ̧ojiga, kaj tiu
fama rivero, la Nilo, estis nepriskribeble belega; unuvorte:
58e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
min venkis la tento lui barkon por malsuprenveturi al Alek-
sandrio. La trian tagon de mia voja ̧o la rivero komencis levi-
̧i mirindege (vi çiuj aûdis, mi supozas, pri la çiujara inundo
de la Nilo), kaj en la sekvanta tago ̧i etendi ̧is super la tuta
lando, multajn mejlojn ambaûflanke! En la kvina tago, çe la
sunlevi ̧o, mia barko intermiksi ̧is kun io, kion mi unue kon-
59e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
sideris arbetaîo; sed kiam pliheli ̧is, mi trovis min çirkaûata
de migdaloj, tute maturaj kaj en plej alta perfekteco. Sondan-
te la profundecon de la akvo, miaj ÿipistoj trovis, ke ni estis
minimume sesdek futojn de la tero, ne povante iri antaûen
nek malantaûen.
Je çirkaû la oka aû naûa horo, tiel proksimume, kiel mi
povis ju ̧i laû alteco de la suno, la vento subite levi ̧is kaj kli-
nis mian barkon unuflanken; nun ̧i pleni ̧is de akvo, kaj mi
ne vidis ̧in dum kelka tempo. Feliçe ni çiuj savis nin (ses vi-
roj kaj du knaboj), tenante firme la arbon, kies brançoj estis
sufiçe fortikaj por nia pezo, sed ne por la pezo de la barko. En
tiu situacio ni restis ses semajnojn kaj tri tagojn, nutrante nin
per la migdaloj; mi ne bezonas informi vin, ke ni havis sufiçe-
gon da akvo. En la kvardekdua tago de nia malfeliço la akvo
mallevi ̧is tiel rapide, kiel ̧i levi ̧is, kaj en la kvardeksesa ni
povis meti niajn piedojn sur la firman teron.
60e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Nia barko estis la unua agrabla objekto, kiun ni vidis, prok-
simume sescent futojn for de la loko, kie ̧i subakvigis. Seki-
ginte çion utilan per la varmego de la suno kaj ÿar ̧inte nin
per necesaîoj el la provizoj sur la barko, ni ekvojiris por retro-
vi nian perditan direkton; ni trovis, laû la plej ̧usta kalkulo,
ke ni estis portitaj trans ̧ardenmurojn kaj diversajn barilojn,
pli ol cent kvindek mejlojn.
Post kvar tagoj, post tre laciga piedirado en maldikaj ÿuoj,
ni atingis la riveron; kiu nun jam estis inter la limoj de siaj
bordoj, rakontis niajn aventurojn al knabo, kiu afable konten-
tigis çiujn niajn bezonojn kaj sendis nin antaûen en sia bar-
ko. Post ses tagoj ni alvenis en Aleksandrio, kie ni enÿipi ̧is
por Konstantinopolo. La grandsinjoro akceptis min afable, kaj
mi havis la honoron vidi la serajlon, al kiu lia moÿto mem
prezentis min.
61e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
62e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro X
Li vizitas malnovan amikon, generalon Elliot, dum
la sie ̧o de Gibraltaro — surfundigas hispanan
batalÿipon — vekas maljunan virinon sur la afrika
marbordo — detruas çiujn kanonojn de la
malamiko — timigas la grafon D’Artois kaj sendas
lin al Parizo — savas la vivon de du anglaj spionoj
per la sama ÿtonîetilo, kiu mortigis Goljaton, kaj
disrompas la sie ̧on.
D
um la antaûnelonga sie ̧o de Gibraltaro mi iris kun pro-
vianta ÿiparo, sub la komando de Lord Rodney, por vidi
mian malnovan amikon generalon Elliot, kiu, per sia majstra
defendo de tiu loko, akiris laûrojn neniam velkontajn. Post
kiam la komuna ̧ojo, kiu kutime regas çe renkonti ̧o de mal-
novaj amikoj, iom malplii ̧is, mi iris por ekzameni la staton
de la garnizono kaj vidi la movojn de la malamiko; çe tio la
generalo akompanis min. Mi kunportis el Londono bonegan
reflektan teleskopon, açetitan çe Dollond; per ̧ia helpo mi
trovis, ke la malamiko tiutempe intencas pafi per tridekses-
funta kanono al la punkto, kie ni staris. Mi sciigis al la gene-
ralo ilian intencon; li ankaû rigardis tra la teleskopo kaj tro-
vis miajn konjektojn ̧ustaj. Mi tuj, kun lia permeso, ordonis,
ke oni venigu el proksima baterio kvardekokfuntan kanonon,
63e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
kiun mi lokis kun tia ̧usteco (studinte delonge la arton de
artilerio), ke mi estis tute certa pri mia celataîo.
Mi rigardadis la malamikon, ̧is kiam mi vidis la alumeton
metitan al la tuÿtruo de ties kanono; ̧uste en tiu sama mo-
64e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
mento mi signalis, ke ankaû nia kanono estu pafigata. Çirkaû
mezvoje inter la du kanonoj la kugloj kunpuÿi ̧is kun terura
forteco, kaj la efiko estis mirindega. La malamika kuglo resal-
tis kun tia fortego, ke ̧i mortigis la soldaton, kiu ̧in pafis,
forportante lian kapon kune kun dekses aliaj kapoj, kiujn ̧i
renkontis en sia irado al la marbordo de Berberujo. Tie ̧ia
potenco, post kiam ̧i trairis tri mastojn de ÿipoj, kiuj tiam
staris en linio unu post alia en la haveno, fine estis tiel eluzita,
ke ̧i povis trabati nur la tegmenton de kabano de malriça
laboristo, çirkaû sescent futojn enlande; tie ̧i rompis la kel-
kajn restintajn dentojn de maljuna virino, kiu dormis surdor-
65e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
se kun malfermita buÿo. La kuglo loki ̧is en ÿia gor ̧o. Ÿia
edzo tuj poste venis hejmen kaj provis eltiri la kuglon, sed
trovante tion nefarebla, li perforte enpuÿis ̧in per helpo de
martelego en ÿian stomakon, el kiu ̧i poste eli ̧is laû natura
vojo.
66e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Nia kuglo faris bonegan servon; çar ̧i ne nur rebatis la
alian kuglon en la maniero priskribita, sed pluirante, kiel mi
intencis, ̧i malmuntis la saman kanonon, kiu îus estis uzita
kontraû ni, kaj sendis ̧in perforte en la internon de la ÿipo,
kien ̧i falis kun tia forto, ke ̧i trarompis la kilon. La ÿipo tuj
pleni ̧is de akvo kaj surfundi ̧is kun pli ol mil hispanaj ma-
ristoj sur ̧i krom grandeta nombro da soldatoj. Çi tio, kom-
preneble, estis tre eksterordinara faro; mi tamen ne prenos la
tutan meriton sur min mem: mia ju ̧o estis la çefa rimedo,
sed la sorto iom helpis; çar mi poste trovis, ke la viro, kiu ÿar-
gis mian kanonon, erare enmetis duoblan kvanton da pulvo;
alie ni ne estus sukcesintaj tiom super çjuj supozoj, precipe
çe la rebato de la malamika kuglo.
Generalo Elliot volis honori min pro tiu stranga servo per
67e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
rango de oficiro; sed mi rifuzis çion, esceptante lian dankon,
kiun mi ricevis en çeesto de grupo da oficiroj çetabligintaj por
vesperman ̧o en tiu sama tago.
Estante tre amika al la angloj, kiuj sendube estas brava po-
polo, mi decidis, ne forlasi la garnizonon, ̧is kiam mi faris al
ili alian servon, kaj post çirkaû tri semajnoj okazo sin prezen-
tis. Mi alivestigis min per robo de romeklezia pastro, kaj çir-
kaû la unua horo matene mi ÿteliris el la garnizono, trapasis
la malamikan linion kaj alvenis en la mezo de ilia tendaro, kie
68e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
mi eniris en la tendon de princo D’Artois, la çefa komandan-
to, kaj aliaj oficiroj, kiuj sidis en profunda interkonsili ̧o, kon-
centri ̧antaj pri plano atakegi nian garnizonon en la sekvanta
mateno. Mia alivesti ̧o estis mia protekto; ili permesis mian
daûran çeeston tie, kaj mi aûdis çion diritan ̧is ilia enliti ̧o.
Kiam mi trovis la tutan tendaron, eç la gardostarantojn, en-
volvitaj en la brakoj de Morfeo, mi komencis mian laboron;
̧i konsistis el tio, ke mi malmuntis çiujn kanonojn (çirkaû
tricent de kvardekok- ̧is dudekkvarfuntaj kanonoj, kaj forîe-
tis ilin tri mejlojn en la maron. Havante neniun helpon, mi
trovis çi tion la plej malfacila tasko, kiun mi iam entreprenis,
69e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
escepte de la na ̧ado al la kontraûa bordo kun la fama turka
kanono, priskribita de barono Tott en siaj memoraîoj, kion mi
intencas mencii iom poste. Mi tiam amasigis kune en la cen-
tro de la tendaro çiujn kanon-veturilojn, kiujn mi, por eviti la
aûdeblan bruon de la radoj, portis duope sub miaj brakoj.
Vere belan aspekton prezentis la amasigitaîo minimume tiel
alte kiel la roko de Gibraltaro. Poste mi ekbruligis meçaîon,
skrapante silikan ÿtonon, kiu kuÿis dudek futojn profunde en
70e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
la tero (en malnova muro konstruita de la maûroj, kiam ili
invadis Hispanujon), per ÿargujo de fera kvardekfunta kano-
no, kaj tiel bruligis la tutan amason. Mi forgesis informi vin,
ke mi îetis çiujn municiajn vagonojn sur la supraîon de la
amaso.
Antaû ol mi almetis la brulantan meçaîon, mi metis la plej
brulemajn aîojn malsupren tiel lerte, ke la tutaîo estis unu
flamego post momento. Por eviti suspekton, mi kiel unu el la
unuaj faris alarmon. La tuta tendaranaro estis, kiel vi povas
supozi, ÿtonigita pro surprizo: la komuna konkludo estis, ke
ilia gardistaro estis subaçetita kaj ke sep aû ok regimentoj de
la garnizono okupi ̧is per tiu terura detruo de la kanonaro.
Sinjoro Drinkwater en sia rakonto pri tiu fama sie ̧o menci-
as la malamikan suferon de granda perdo kaûze de brulego,
kiu okazis en ̧ia tendaro, sed li neniam sciis la kaûzon; kiel
li povis tion scii? Mi mem neniam malkaÿis ̧in ̧is nun (kvan-
71e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
kam mi sola savis Gibraltaron per çi tiu nokta faro), eç ne al
generalo Elliot. Grafo D’Artois kaj çiuj liaj kunuloj forkuris en
timo kaj ne haltis survoje ̧is Parizo, kiun ili atingis post çir-
kaû dek kvar tagoj; tiu terura brulego havis tian malfeliçan
rezulton çe ili, ke ili ne kapablis man ̧i ion dum tri monatoj
poste, sed, kiel kameleonoj, vivis per aero.
Se iu sinjoro volas diri, ke li pridubas tiun rakonton, mi
igos lin punpagi kvin litrojn da brando kaj trinki ̧in en unu
engluto.
Proksimume du monatojn post kiam mi faris çi tiun servon
al la sie ̧itoj, iun matenon, dum mi sidis kun generalo Elliot
çe matenman ̧o, bombo (çar mi ne havis la tempon, detrui
iliajn bomboîetilojn kune kun iliaj kanonoj) flugis en la çam-
bron, kie ni sidis; ̧i falis sur nian tablon. La generalo, kion la
plej multaj aliaj homoj estus farintaj, tuj forlasis la çambron;
sed mi prenis la bombon, antaû ol ̧i eksplodis kaj portis ̧in
al supraîo de la roko. Tiam, superrigardante la malamikan
72e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
tendaron sur altaîo apud la marbordo mi rimarkis nombron
da homoj, sed per mia nuda okulo mi ne povis vidi, kion ili
faras. Mi denove uzis mian teleskopon; tiam mi trovis, ke du
el niaj oficiroj, unu generalo kaj la alia kolonelo, kun kiuj mi
pasigis la antaûan vesperon kaj kiuj dumnokte estis en la mal-
amika tendaro kiel spionoj, estis kaptitaj, kaj en tiu sama mo-
mento oni estis ekzekutonta ilin sur eÿafodo. Mi trovis, la
distancon tro granda por îeti la bombon per mia mano, sed
plej feliçe rememorante, ke mi havas en mia poÿo tiun saman
ÿtonîetilon, kiu helpis Davidon mortigi Goljaton, mi metis la
bombon en ̧in kaj tuj îetis ̧in meze en la rondon. ̄i eksplo-
dis falante kaj mortigis çiujn çeestantojn, escepte de la du
akuzitoj, kiuj estis savitaj pro tio, ke ili îus estis alten trenitaj;
tamen unu el la pecoj de la bombo flugis per tia forto ̧is la
piedo de la eÿafodo, ke ̧i tuj faligis ̧in. Niaj du amikoj, tuj
kiam ili eksentis firman teron, rigardis çirkaûen por trovi la
73e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
kaûzon; kaj vidinte, ke la gardistoj, la ekzekutistoj kaj çiuj aliaj
decidis morti unue, ili tuj liberigis unu la alian el la hontigaj
ÿnuroj kaj poste kuris al la marbordo, kaptis hispanan boaton
kun du viroj en ̧i kaj devigis ilin remi al unu el niaj ÿipoj,
kiun ili atingis bone. Post kelkaj minutoj, kiam mi rakontis al
generalo Elliot, kiel mi agis, ili ambaû prenis miajn manojn,
kaj post reciproka gratulo ni iris por pasigi la tagon en feste-
nado.
74e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro XI
Interesa rakonto pri la prauloj de la barono. —
Kverelo pri la ̧usta loko, kie staris la arkeo de
Noa ̨o. — La historio de la ÿtonîetilo kaj ̧iaj ecoj.
Favorata poeto estas prezentata sub ne tre
delikataj aûspicioj. — La obstineco de re ̧ino
Elizabeto. — La patro de la barono transiras la
markolon inter Anglujo kaj Holando sur
marçevalo, kiun li poste vendas por sepcent
dukatoj.
V
i deziras (mi povas vidi tion sur viaj viza ̧oj), ke mi donu
al vi informon, kiamaniere mi fari ̧is posedanto de tia
trezoro, kia estas la ÿtonîetilo menciita antaû nelonge. (Çi tie
faktoj devas esti tenataj en sankteco). Jen kiel tio okazis: Mi
devenas de la edzino de Urio, kiun ni çiuj konas kiel intimu-
linon de David; ÿi naskis kelkajn infanojn al lia re ̧a moÿto;
foje la geedzoj kverelis pri afero de granda graveco, t. e. pri la
̧usta loko, kie la arkeo de Noa ̨o estis konstruita kaj kie ̧i
ripozis post la diluvo. Disi ̧o rezultis. Ÿi ofte aûdis Davidon
parolanta pri lia ÿtonîetilo kiel lia plej valora trezoro. Ÿi ÿte-
lis ̧in en la nokto de la disi ̧o, sed oni sciigis pri la ÿtelo, an-
taû ol ÿi forlasis lian regnon, kaj ne malpli ol ses el liaj gardi-
stoj postkuris ÿin. Tamen, mem uzante la ÿtonîetilon, ÿi tra-
fis unu el ili ̧uste tie, kie David batis Goljaton, kaj ÿi tuj mor-
75e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
tigis lin. Liaj akompanantoj estis tiel timigitaj pro lia falo, ke
ili çiuj iris returne kaj lasis la edzinon de Urio daûrigi sian
voja ̧on. Ÿi prenis kun si, kiel mi devus informi vin antaûe,
sian plej amatan filon el tiu kuni ̧o; al li ÿi testamentis la ÿton-
îetilon, kaj tiel ̧i seninterrompe iris de patro al filo, ̧is kiam
̧i venis en mian posedon. Unu el ̧iaj posedintoj, mia pra-
pra-pra-avo, kiu vivis antaû ducent kvindek jaroj, vizitis Ang-
lujon kaj amikigis kun granda poeto, kiu estis terura ÿtelisto
de cervoj; lia nomo, mi pensas, estis Shakespeare. Li ofte
prunteprenis tiun ÿtonîetilon kaj mortigis per ̧i tiel multajn
el la cervoj de Sir Thomas Lucy, ke preskaû trafis lin la sorto
de miaj du amikoj en Gibraltaro. La kompatinda Shakespeare
estis malliberigita, kaj mia antaûulo havigis al li lian liberigon
en tre stranga maniero.
La re ̧ino Elizabeto tiam estis sur la trono, sed ÿi fari ̧is jam
tiel malagema, ke çia, eç bagatela afero ̧enis ÿin; vesti ̧i, sen-
vesti ̧i, man ̧i, trinki kaj fari aliajn aferojn, kiuj restu ne no-
mataj, faris la vivon por ÿi neportebla ÿar ̧o. Mia praulo eb-
ligis al ÿi, ke laû sia volo ÿi povis aû farigi tiujn aferojn per
anstataûanto aû tute ne fari ilin! Kaj kio, laû via supozo, es-
76e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
tis la sola rekompenco, kiun ÿi sukcesis trudi al li por la ser-
vo? La liberigon de Shakespeare! Li havis tian amon por tiu
fama verkisto, ke li estus mallongiginta sian propran vivon
por aldoni kelkajn tagojn al la vivo de sia amiko.
Mi ne aûdis, ke iuj el la regatoj de la re ̧ino, kaj precipe ne
la bovaî-man ̧antoj, kiel oni vulgare nomas certan korpuson
da gvardianoj, tre aprobis ÿian manieron de vivado tute sen
man ̧aîo, kiom ajn la noveco de la afero eble imponis al ili en
tiu tempo. Ÿi mem ne laûvivis la kutimon pli ol sep jarojn kaj
duonon.
Mia patro, kiu estis la lasta posedanto de tiu ÿtonîetilo
antaû mi, rakontis al mi la sekvantan anekdoton :
Li promenis sur la marbordo en Harwich, havante çi tiun
îetilon en sia poÿo; antaû ol liaj paÿoj kovris unu mejlon, lin
atakis furioza besto, nomata marçevalo; kun malfermita bu-
77e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
ÿo ̧i kuris al li kun granda furiozeco; li hezitis momenton, sed
tuj poste elpoÿigis la îetilon, retiris sin proksimume tricent
futojn, klinis sin por preni du ÿtonetojn, de kiuj multaj kuÿis
sub liaj piedoj, kaj ekîetis ilin tiel lerte al la besto, ke çiu ÿto-
no elbatis unu okulon kaj loki ̧is en la kavo kaûzita de la el-
78e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
bato. Li nun sidigis sin sur la dorso de la besto, kaj rajdis sur
̧i en la maron; çar en la momento, kiam ̧i perdis sian vid-
povon, ̧i ankaû perdis sian furiozecon kaj fari ̧is tute mal-
sova ̧a. La îetilo estis metita en ̧ian buÿon kiel bridilo, kaj la
besto estis direktata kun plej granda facileco trans la ocea-
non. Post malpli ol tri horoj ili ambaû atingis la kontraûan
marbordon, kiu estas en distanco de çirkaû tridek marmejloj.
La mastro de la gastejo ”Tri Tasoj” en Hellevoetsluis en Ho-
lando açetis tiun marçevalon, por elmontri ̧in, por sepcent
dukatoj, kio egalis pli ol tricent pundojn, kaj en la sekvanta
tago mia patro pagis por sia revoja ̧o al Harwich.
Mia patro faris dum sia voja ̧o sur la dorso de la besto kel-
kajn strangajn observojn, kiujn mi rakontos poste.
79e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro XII
Petolado; ̧iaj konsekvencoj — La kastelo de
Windsor — ”Sankta Paûlo — Kolegio de kuracistoj
— Funebro-partoprenantoj, tombofosistoj k. t. p.
preskaû ruinigitaj. — La industrio de la apotekistoj.
T
iu fama ÿtonîetilo ebligas al sia posedanto çiun taskon,
kiun li deziras plenumi. Mi faris balonon de tiel amplek-
saj dimensioj, ke ̧usta raporto pri la silko, kiun ̧i enhavis,
estus ekster kredebleco. La magazeno de çiu silkaîisto kaj la
provizaîo de çiu silkoteksisto en Londono, Westminster kaj
Spitalfields kontribuis al ̧i. Per çi tiu balono kaj mia îetilo mi
faris multajn petolaîojn. Ekzemple, mi prenis unu domon de
̧ia loko kaj anstataûigis ̧in per alia, ne maltrankviligante la
lo ̧antojn, kiuj kutime estis dormantaj aû tro multe okupitaj,
por rimarki la movadon de sia lo ̧ejo. Kiam la gardostaran-
to en la kastelo de Windsor aûdis la horlo ̧on de Sankta Paûlo
batanta la dektrian horon, tio estis pro mia lerteco: en tiu
nokto mi preskaû kunigis la konstruaîojn, metante la kaste-
lon sur la kampo de Sankta Georgo kaj portante ̧in returne
antaû la tagi ̧o, ne vekante iun el la lo ̧antoj. Malgraû tiuj
heroaîoj mi estus kaÿinta la sekreton de mia balono kaj ̧iaj
ecoj, se Montgolfier ne estus farinta la arton de flugado pub-
like konata.
La tridekan de septembro, kiam la Kolegio de kuracistoj
80e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
elektis siajn oficistojn kaj man ̧is luksege kune, mi plenigis
mian balonon, flugigis ̧in super la kupolon de ilia konstru-
aîo, fiksis la îetilon çirkaû la oran globon sur la supraîo, alli-
gis ̧ian alian finon al la balono, kaj tuj suprenigis kun la ko-
legio ̧is granda alteco, kie mi tenis ilin pli ol tri monatojn. Vi
kompreneble demandos, kion ili faris rilate la nutradon dum
tiel longa tempo? Al çi tio mi respondas, ke eç se mi estus ten-
anta ilin pendantaj duoble pli longan tempon, ili ne estus su-
ferintaj de tio maloportunecon, çar sufiçege, aû pli bone
abundege, ili kovris sian tablon por la çiutaga festeno.
Kvankam tio estis nur sendan ̧era petolaîo, ̧i tamen alpor-
tis multan malbonon al kelkaj respektindaj personoj inter la
pastroj, funebraîistoj, sakristianoj kaj tombo-fosistoj. Ili sufe-
ris, tion oni devas konfesi; çar estas bone konata fakto, ke
dum la tri monatoj, kiam la kolegio pendis en la aero, kaj tiel
la kuracistoj ne povis viziti siajn pacientojn, mortis neniu
krom kelkaj homoj, kiuj falis antaû la falçilo de la Tempo, kaj
kelkaj mizeruloj, kiuj, eble por eviti iun bagatelan malopor-
tunaîon çi tie, metis sur sin perfortan manon kaj enprofundi-
̧is en mizero senfine pli granda ol tiu, kiun ili, sen momen-
ta konsidero, esperis eviti per tia senpripensa paÿo.
Se la apotekistoj ne estus estintaj tre agemaj dum tiu tem-
po, duono de la funebraîistoj estus bankrotintaj.
81e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro XIII
Voja ̧o al la Nordo
La barono enÿipigas kun kapitano Phipps, atakas
du grandajn ursojn kaj preskaû perdas sian vivon.
— Li havigas al si la konfidon de tiuj bestoj kaj
tiam detruas milojn de ili — ÿar ̧as la ÿipon kun
ties femuroj kaj feloj — fordonacas la femurojn kaj
ricevas rekompence ̧eneralan inviton al çiuj
urbestraj festenoj. La barono rifuzas la honoron de
trono kaj re ̧inon kun ̧i. — Disputo inter la
kapitano kaj la barono, en kiu, pro ̧entileco, la
kapitano gajnas la punktojn.
N
i çiuj, memoras la lastan esplorvoja ̧on de kapitano
Phipps (nun lordo Mulgrave) al la nordo. Mi akompa-
nis la kapitanon, ne kiel oficiro, sed kiel privata amiko. Kiam
ni alvenis al alta norda latitudo, mi rigardis la objektojn çir-
kaû mi tra la teleskopo, kiun mi prezentis al via atento en
miaj Gibraltaraj aventuroj. Mi pensis, ke mi vidas du grandajn
blankajn ursojn en furioza aktiveco sur amaso da glacio, mul-
te pli alta ol la mastoj, kaj en distanco de çirkaû unu mejlo kaj
82e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
duono. Mi tuj prenis mian karabenon, îetis ̧in sur miajn ÿul-
trojn kaj iris supren sur la glacio. Kiam mi atingis la supraîon,
la malebeneco de la supraîo igis mian aliron al tiuj bestoj ne
esprimeble peniga kaj dan ̧era; iufoje malhelpis min malbe-
legaj kavaîoj, kiujn mi devis transsalti; en alia parto la supraîo
83e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
estis tiel glata kiel spegulo kaj mi konstante falis; alproksimi-
̧ante sufiçe por atingi la ursojn, mi trovis, ke ili nur ludas. Mi
tuj komencis taksi la valoron de iliaj feloj, çar çiu el ili estis tiel
granda kiel bone nutrita bovo. Malfeliçe en la sama momen-
to, kiam mi direktis mian karabenon, mia dekstra piedo gli-
tis, mi falis sur mian dorson, kaj la forto de la bato tute sen-
konsciigis min por preskaû duonhoro. Tamen, kiam mi re-
konscii ̧is (imagu mian surprizon!) mi trovis, ke unu el tiuj
grandaj bestoj, kiujn mi îus priskribis, jam turnis min tiel, ke
mia viza ̧o estis malsupre, kaj îus prenis la zonon de mia pan-
talono, kiu tiam estis nova kaj farita el ledo. ̄i certe volis
porti min, kun la piedoj antaûe, Dio scias kien, kiam mi pre-
nis çi tiun trançilon (montras grandan trançilon) el mia flan-
ka poÿo, ekhakis çe unu el ̧iaj malantaûaj piedoj kaj detran-
çis tri el ̧iaj piedfingroj; ̧i tuj lasis min fali kaj blekis tre teru-
re. Mi prenis mian karabenon kaj pafis al ̧i, dum ̧i forkuris;
̧i tuj falis. La bruo de la pafilo vekis kelkajn milojn da blan-
kaj ursoj, kiuj estis dormantaj sur la glacio en distanco de
duonmejlo; ili tuj venis al la loko. Mi ne povis perdi tempon.
Plej feliça penso venis en mian cerbon ̧uste en tiu momen-
to. Mi deprenis la felon kaj la kapon de la mortinta urso en
duono de la tempo, kiun bezonus aliaj homoj por senfeligi
kuniklon, kaj mi envolis min en ̧i, metante mian propran ka-
pon sub la kapon de Bruin 1 . La tuta aro tuj çirkaûis min, kaj
mia antaûtimo îetis min, vi povas esti certaj, en plej kompat-
indan situacion; mia plano tamen sukcesis plej admirinde por
mia savo. Ili çiuj alvenis flarante kaj verÿajne konsideris min
urso-frato; mankis al mi nur la grandeco, por fari min bone-
ga imitaîo; tamen mi vidis inter ili kelkajn ursidojn, ne pli
1 Bruin = angla nomo por urso.
84e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
grandajn ol mi mem. Post kiam ili çiuj flaris min kaj la kor-
pon de sia mortinta kunulo, kies felo nun fari ̧is mia ÿirmaîo,
ni ÿajnis tre amikemaj, kaj mi trovis, ke mi povas imiti çiujn
iliajn agojn sufiçe bone; sed en murmurado, blekado, kaj çir-
kaûpremado ili facile superis min. Mi nun komencis pensi,
kiel mi povus profiti la komunan konfidon, kiun mi kreis inter
mi kaj tiuj bestoj.
Mi aûdis de maljuna armea ̨irurgisto, ke vundo en la spi-
no kaûzas tujan morton. Mi nun decidis provi tiun eksperi-
menton, kaj denove mi prenis mian trançilon. Per ̧i mi tra-
fis la plej grandan urson en la nuko, apud la ÿultroj, sed kun
granda antaûtimo, ne dubante, ke la besto, se ̧i postvivos la
pikon, disÿiros min. Tamen mi estis pli ol ordinare bonÿanca;
̧i falis malviva çe miaj piedoj, ne farante eç ia plej malgran-
dan bruon. Mi nun decidis mortigi ilin çiujn en tiu sama ma-
niero, kaj tion mi efektive plenumis eç sen la plej malgranda
malfacilaîo; çar kvankam ili vidis siajn kunulojn fali, ili ne
havis suspekton pri la kaûzo, nek pri la efiko. Kiam çiuj kuÿis
malvivaj antaû mi, mi sentis min dua Simsono mortiginta
miajn milojn. Mi mallongigas la rakonton: mi revenis al la
ÿipo kaj elpetis tri kvaronojn de la ÿipanaro por helpi min çe
la senfeligado kaj por porti la femurojn sur la ÿipon; tion ni
faris dum kelkaj horoj kaj plenÿar ̧is la ÿipon per ili. La ce-
terajn partojn de la bestoj oni îetis en la maron, kaj tamen mi
ne dubas, ke la cetero estus same bongusta kiel la femuro, se
oni ̧in bone peklus.
Tuj post mia reveno mi sendis kelkajn femurojn, en la
nomo de la kapitano, al la Lordoj de la Admiralitato, aliajn al
la Lordoj de la Fisko, kelkajn al la Lordurbestro kaj Magistra-
to de Londono, kelkajn al çiuj negockompanioj kaj la restin-
85e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
tajn al miaj elektitaj amikoj, de kiuj mi ricevis varmajn dan-
kojn, sed de la urbo Londono mi ricevis apartan honoron, t.
e. invito man ̧i en la Guildhall 1 çiujare en la urbestra tago.
1 urbodomo de Londono, kie çiujare la nove elektita urbestro
okazigas imponan festenon, al kiu li invitas çiujn famulojn en
la lando.
86e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
La ursofelojn mi sendis al la imperiestrino de Rusujo kiel
vintrajn peltojn por sia imperiestrinan moÿton kaj ÿian kor-
teganaron. Pro tio ÿi skribis al mi dankleteron per sia propra
mano kaj sendis ̧in per ambasadoro eksterordinara, invitan-
te min partopreni la honorojn de sia lito kaj sia krono; sed çar
mi neniam estis ambicia al re ̧a digno, mi malakceptis en la
plej ̧entila maniero la favoron de ÿia imperiestrina moÿto. La
sama ambasadoro havis ordonon atendi kaj porti persone
mian respondon al ÿia imperiestrina moÿto, por kio li fores-
tis proksimunie tri monatojn. La respondo de ÿia imperiestri-
na moÿto konvinkis min pri la forteco de ÿiaj amikaj sentoj kaj
pri la digneco de ÿia menso: ÿia antaûnelonga malsano estis
entute (kiel ÿi mem — afabla kreitaîo! — sin esprimis en kon-
versacio kun princo Dolgoruki) rezulto de mia krueleco.
Kion la alia sekso vidas en mi, mi ne povas kompreni, sed
la imperiestrino ne estas la sola regnestrino, kiu proponis al
mi sian manon.
Kelkaj personoj tre maljuste raportis, ke dum tiu ekspedi-
cio kapitano Phipps ne iris tiel malproksimen, kiel li estus
povinta. Çi tie fari ̧as mia devo, senkulpigi lin. Nia ÿipo estis
en plej bona stato, ̧is kiam mi superÿargis ̧in per tia gran-
da kvanto da ursofeloj kaj femuroj; post tio estus ja freneze
provi daûrigi la voja ̧on, çar ni nun apenaû kapablis batali
kontraû vigla ventego, ne parolante pri tiuj montegoj da gla-
cio, kiuj kuÿis en la pli altaj latitudoj.
La kapitano post tiu tempo ofte esprimis çagrenon pro tio,
ke li ne partoprenis en la honoroj de tiu tago, kiun li emfaze
nomis Ursofela tago. Li ankaû tre deziris scii, per kia arto mi
sukcesis pereigi tiom da miloj sen laci ̧o kaj sen dan ̧ero por
mi mem; efektive li tiel ambicias dividi kun mi la honoron, ke
87e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
mi eç kverelis pri tio, kaj nun ni ne parolas unu kun la alia. Li
kura ̧e asertas, ke mi ne havis iun meriton, trompinte la ur-
sojn, çar mi estis kovrita per unu el iliaj feloj; li eç deklaras,
ke laû lia opinio ne ekzistas en Eûropo inter la homa speco
tiel perfekta natura urso, kiel li mem estas.
Li nun estas nobela lordo, kaj mi havas tiel ̧entilajn mo-
rojn, ke mi ne volas disputi kun lia lorda moÿto pri punkto tiel
delikata.
88e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro XIV
Nia barono superas baronon Tott super çiu
komparo, tamen ne sukcesas en parto de lia provo.
— Li falas en malfavoron çe la Grandsinjoro, kiu
ordonas la detrançon de lia kapo. — Li forkuras kaj
enÿipigas, estas portata al Venecio.
B
arono de Tott en siaj memuaroj faras paradon tiel gran
dan pri unu sola ago, kiel multaj voja ̧antoj, kies tuta
vivo pasis en rigardado al la diversaj partoj de la terglobo; mi-
aflanke, se mi estus elblovita el Europo ̧is Azio el la faûko de
kanono, mi poste fanfaronus pri ̧i malpli, ol li fanfaronas pro
tio, ke li pafis per turka kanono. Tio, kion li diras pri tiu mir-
inda kanono, laû mia memoro estas jeno:
”La turkoj lokis sub la kastelo kaj proksime de la urbo
grandegan kanonon, fanditan el kupro, kiu portis marmoran
kuglon de milcentfunta pezo. Mi volis — diras Tott — pafi
̧in, sed mi volis unue priju ̧i ̧ian efikon. La homamaso çir-
89e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
kaû mi tremis çe çi tiu propono, asertante, ke ̧i detruos ne
sole la kastelon, sed ankaû la urbon; fine iliaj, timoj parte
çesis, kaj oni permesis al mi pafi per ̧i. ̄i bezonis ne malpli
ol tricent tridek funtojn da pulvo, kaj la kuglo pezis, kiel mi
jam diris, mil cent funtojn. Kiam la in ̧eniero alportis la tuÿ-
pulvon, la amaso çirkaû mi retirigis kiel eble plej rapide; kun
plej granda malfacilaîo mi konvinkis la paÿaon, kiu intence
venis, ke ne estas dan ̧ere: eç la in ̧eniero, kiu devis pafi laû
miaj instrukcioj, forte timis. Mi starigis min sur ÿtonaîo ma-
lantaû la kanono, donis la signalon kaj sentis ekpuÿon simi-
lan al skuo de tertremo! En distanco de tricent klaftoj la kuglo
eksplodis en tri pecojn; la fragmentoj transflugis la markolon,
resaltis de la kontraûa monto kaj postlasis la supraîon de la
akvo en sia tuta lar ̧eco kiel grandan ÿaûmaîon.”
Jen, sinjoroj, kiom mi povas memori, la rakonto de baro-
no Tott pri la plej granda kanono en la konata mondo. Kaj
90e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
kiam mi estis tie antaû nelonge, la anekdoto pri la Totta pa-
fado el tiu grandega kanono estis menciata kiel pruvo de la
eksterordinara kura ̧o de tiu sinjoro.
Mi decidis, ke franco ne superu min; tial mi prenis sur
mian ÿultron tiun saman kanonon, kaj ekvilibriginte ̧in en
bona pozicio, saltis kun ̧i en la maron, na ̧is ̧is la kontraûa
bordo, kaj de tie malfeliçe provis reîeti ̧in sur ̧ian antaûan
lokon. Mi diras ”malfeliçe”, çar ̧i iom glitis en mia mano, ̧u-
ste kiam mi volis îeti ̧in, kaj sekve de tio ̧i falis en la mezon
de la kanalo, kie ̧i nun kuÿas, sen kredebleco, ke oni iam ̧in
reprenos. Malgraû la granda favoro, kiun mi havis çe la
grandsinjoro, kiel mi jam diris, çi tiu kruela turko, kiam li
aûdis pri la perdo de sia fama kanono, ordonis, ke oni deha-
ku mian kapon. Mi tuj informigis pri tio de unu el la sulta-
ninoj, çe kiu mi fari ̧is granda favorato, kaj ÿi kaÿis min en sia
buduaro, dum la oficiro kun siaj asistantoj, kiuj estis komisi-
itaj min ekzekuti, serçis min.
En tiu sama nokto mi forsavi ̧is sur ÿipo veturanta al Ve-
necio; çe tiu ÿipo oni ̧uste tiam levis la ankron por la voja ̧o.
Çi tiun lastan historion, sinjoroj, mi ne tre ÿatas rakonti, çar
mi malsukcesis en mia entrepreno, kaj krom tio mi preskaû
perdis mian vivon; tamen, çar ̧i enhavas nenion kontraû mia
honoro, mi ne volis kaÿi ̧in antaû vi.
91e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro XV
Kroma rakonto pri la voja ̧o inter Harwich kaj
Hellevoitsluis. — Priskribo de multaj submaraj
objektoj neniam menciitaj de iu alia voja ̧anto
antaûe. Rokoj vidataj sur tiu voja ̧o egalas la
Alpojn laû alteco. — Omaroj, kankroj ktp. de
eksterordinara grandeco. — La barono savas vivon
de virino. — La kaûzo, kial ÿi falis en la maron. —
Li plenumas kun sukceso la direktivojn de Doktoro
Hawes.
M
i forlasis kelkajn tre gravajn partojn de la rakonto pri
la voja ̧o de mia patro trans la Anglan markolon al
Holando; tiujn partojn, por ke ili ne estu tute perditaj, mi nun
fidele donos al vi per liaj propraj vortoj, kiel mi aûdis lin ra-
konti ilin al siaj amikoj kelkajn fojojn.
”Çe mia alveno en Hellevoitsluis,” — diris mia patro, ”oni
rimarkis, ke mi spiras malfacile; kiam la lo ̧antoj demandis
pri la kaûzo, mi informis ilin, ke la besto, sur kies dorso mi
rajdis de Harwich al ilia bordo, ne povis na ̧i! La stranga for-
mo kaj la karakterizeco de tiu besto estas tiaj, ke ̧i ne povas
drivi aû sin movi sur la supraîo de la akvo; ̧i kuris per nek-
redebla rapideco. Sur la fundo, de marbordo al marbordo, pe-
lante antaû si milionojn da fiÿoj, multaj el ili estis tute mal-
similaj al çiuj, kiujn mi antaûe vidis, çar ili portis sian kapon
92e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
sur la ekstremaîo de sia vosto. Mi transiris,” — li daûrigis, —
”unu mirindegan vicon da rokoj, same altaj kiel la Alpoj (la
pintoj aû plej altaj partoj de tiuj submaraj montoj estas laû-
dire pli ol cent klaftojn sub la supraîo de la maro), sur kies de-
klivoj kreskis multaj specoj de altaj arboj, ÿar ̧itaj per mar-
fruktoj, ekzemple per omaroj, kankroj, ostroj, petunkoj, mitu-
loj, marlimakoj ktp.; kelkaj el ili unuope sufiçis por veturil-
ÿargo, kaj certe neniu estis malpli granda ol portista ÿargo!
Tiuj, kiujn oni vendas en niaj foirejoj, estas el malsupera pig-
mea speco, aû, pli bone dirite, akvofalaîoj, t. e. fruktoj, desku-
itaj per la movi ̧o de la akvo de sur la arbobrançoj, sur kiuj ili
kreskis, simile kiel la fruktoj! en niaj ̧ardenoj estas dearbiga-
taj de la vento! La omararboj ÿajnis al mi la plej fruktoriçaj,
sed la kankro- kaj ostroarboj estis la plej altaj. La marlimakoj
kreskas sur speco de arbustoj, kiu staras çe la piedo de la
ostrarboj kaj supren volvigas çirkaû ̧i kiel la hedero çirkaû la
kverko. Mi rimarkis ankaû la rezulton de kelkaj ÿiprompi ̧oj
ktp., precipe çe unu ÿipo, kiu surfundi ̧is kaûze de kunpuÿi ̧o
kun monto aû roko, kies supraîo estis nur tri klaftojn sub la
supraîo. Subakvi ̧ante ̧i falis sur sian flankon kaj elradikigis
tre grandan omararbon. Tio okazis en printempo, kiam la
omaroj estis tre junaj, kaj multaj el ili, deskuitaj per la forte-
co de la ekpuÿo, falis sur kankroarbon, kiu kreskis sub ili. La
omaroj kaj kankroj kuni ̧is kaj produktis novan frukton aspe-
kantan kiel ambaû kune. Mi provis kunporti ekzempleron,
sed ̧i estis tro granda, kaj mia salakva Pegaso ÿajnis tre mal-
kontenta pri çiu provo haltigi ̧ian kuradon, dum mi restis sur
̧ia dorso. Krom tio mi tiam estis, kvankam galopanta sur
roka monto kuÿanta çirkaû mezvoje de la voja ̧o, minimume
kvincent klaftojn sub la supraîo de la maro, kaj mi komencis
93e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
trovi la mankon de aero maloportuna; tial mi ne havis la in-
klinon plilongigi la tempon. Krom tio mia situacio en aliaj
rilatoj estis tre malagrabla; mi renkontis multajn grandajn
fiÿojn, kiuj, se mi povis ju ̧i laû iliaj malfermitaj buÿoj, ne nur
kapablis, sed ankaû deziris man ̧i nin; kaj çar mia Rozinan-
94e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
to estis blinda, mi mem devis gardi nin kontraû la atencoj de
tiuj estaîoj kaj krome ne malatenti miajn aliajn malfacilaîojn.
Alproksimi ̧ante al la holanda marbordo, kiam la akvo
super niaj kapoj havis ne pli ol dudek klaftojn, mi opiniis vidi
homan figuron en virina vestaîo, kuÿantan sur la sablaro an-
taû ni kaj montrantan signon de vivo. Kiam mi venis pli prok-
simen, mi vidis, ke ÿia mano movi ̧as; mi prenis ̧in en la
mian kaj portis la korpon sur la bordon. Apotekisto, kiu îus
ricevis instruon de d-ro Hawes en Londono, revivigis ÿin. Ÿi
estis edzino de viro, kiu estris ÿipon el Hellevoitsluis. Kiam li
îus forlasis la havenon, ÿi, aûdinte ke li havis kun si amatinon,
sekvis lin en remboato. Atinginte la ferdekon, ÿi rapidis al sia
edzo kaj bategis lin kun tia furiozeco, ke li trovis plej pruden-
te iri flanken kaj permesi al ÿi fari la impreson de siaj fingroj
prefere sur la ondoj ol sur lia viza ̧o. Li ne malbone konjek-
tis pri la rezulto; çar renkontante neniun baron, ÿi iris rekte
en la maron, kaj estis mia malfeliça sorto meti la fundamen-
ton de reunui ̧o por tiu feliça paro.
Mi facile povas imagi la malbenojn, per kiuj la edzo ÿar ̧is
min, kiam çe lia reveno tiu dolça kreitaîo atendis lin kaj kiam
li eksciis la manieron, en kiu ÿi denove venis en la mondon.
Kvankam granda estis la aflikto, kiun mi kreis por çi tiu
kompatinda diablo, tamen mi esperas, ke li mortos en ami-
keco al mi, çar mia motivo estis bona, kvankam la sekvoj por
li, oni devas tion konfesi, estis teruraj.
95e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro XVI
Çi tiu estas tre mallonga çapitro, sed ̧i enhavas
fakton, pro kiu la memoro pri la barono devas resti
kara al çiu anglo, precipe al tiu, kiu eble havos la
malfeliçon fari ̧i militkaptito.
Ç
e mia reveno de Gibraltaro mi voja ̧is al Anglujo tra
Franclando. Kvankam mi estas alilandano, la voja ̧o ne
kaûzis al mi iun malfacilaîon. Mi trovis en la haveno de Ca-
lais ÿipon îus alvenintan kun nombro da anglaj maristoj kiel
militkaptitoj. Mi tuj elpensis la ideon doni al tiuj bravuloj li-
berecon, kaj tion mi plenumis jene :
Farinte paron da grandaj flugiloj, longaj po cent dudek
futoj kaj lar ̧aj po kvardek du, kaj alfiksinte ilin al mi mem,
mi levi ̧is je tagi ̧o, kiam çiuj dormis, eç la gardostaranto sur
la ferdeko. Ÿvebante super la ÿipo, mi alligis tri hokegojn al la
topoj de la tri mastoj per mia îetilo kaj levis la ÿipon kelkajn
futojn el la akvo kaj tuj poste ekflugis trans la markolon al
Dover, kie mi alvenis post duonhoro! Ne plu bezonante tiujn
flugilojn, mi donacis ilin al la guberniestro de la kastelo de
Dover, kie ili nun estas ekspoziciataj por la scivolemuloj.
La kaptitoj kaj la francoj, kiuj gardis ilin, ne veki ̧is, ̧is
kiam ili jam estis du horojn sur la Dovera enÿipi ̧ejo. Kiam la
angloj komprenis sian situacion, ili tuj interÿan ̧is lokojn kun
la gardistoj kaj reprenis tion, kion oni forrabis de ili, sed ne-
96e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
nion plian, çar ili estis tro grandanimaj por reciproki en ra-
bado.
97e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro XVII
Voja ̧o orienten. La barono prezentas amikon, kiu
neniam trompis lin. — Li gajnas cent gineojn,
fidante al la nazo de tiu amiko. — Çasado surmare.
— Aliaj cirkonstancoj, kiuj espereble kaûzos al la
leganto ne malgrandan plezuron.
D
um voja ̧o, kiun mi faris al Orienta Hindujo kun ka-
pitano Hamilton, mi havis çe mi plej amatan çashun-
don; ̧i valoris, por uzi konatan frazon, sian pezon en oro, çar
̧i neniam min trompis. Iun tagon, kiam ni estis, laû la plej
bona observado, kiun ni povis fari, en distanco de minimu-
me tricent mejloj de tero, mia hundo subite ekflaris; mi ob-
servis ̧in proksimume unu horon kun mirego kaj menciis la
cirkonstancon al la ÿipestro kaj al çiuj oficiroj sur la ÿipo, aser-
tante, ke ni nepre estas proksime de tero, çar mia hundo flaris
çasaîon. Pri tio çiuj ridis; sed tio ne ÿan ̧is eç iomete la bonan
opinion, kiun mi havis pri mia hundo. Post longa disputo por
kaj kontraû mi sentime diris al la ÿipestro, ke mi fidas la na-
zon de mia hundo pli multe ol çiujn okulojn de la ÿipanaro,
kaj tial mi proponis veti la sumon, kiun mi kontraktis pagi por
mia voja ̧o (t. e. cent gineojn), ke ni trovos çasaîon post mal-
pli ol duonhoro. La ÿipestro (bona bravulo) ridis denove, petis
sinjoron Crawford, la kuraciston, ke li palpu mian pulson; li
faris tion kaj raportis, ke mi estas perfekte sana. La sekvanta
98e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
dialogo okazis inter ili; mi aûdis ̧in, kvankam ̧i estis paro-
lata mallaûte kaj en kelka distanco.
Ÿipestro: Lia cerbo estas en malordo; mi ne povas kun ho-
noro akcepti lian veton.
Kuracisto: Mi opinias male; li estas tute sana kaj pli multe
kredas al la flarkapablo de sia hundo ol al la opinio de çiuj
oficiroj sur la ÿipo; li certe malgajnos, kaj tion li ja meritas.
Ÿipestro: Tia veto ne povas esti justa de mia flanko; tamen
mi akceptos ̧in, eç se mi redonos lian monon poste.
Dum çi tiu interparolo la hundo daûrigis sian flaradon kaj
konfirmis al mi pli multe mian antaûan opinion. Mi propo-
nis la veton duan fojon, ̧i tiam estis akceptita. ”Farite!” ape-
naû estis eldirita çe ambaû flankoj, kiam kelkaj maristoj, kiuj
fiÿkaptis en la longa boato, alligita al la posta parto de la ÿipo,
harpunis tre grandan ÿarkon, kiun ili surÿipigis. Tuj ili kom-
encis distrançi ̧in, por enbareligi la oleon, kaj jen — ili tro-
vis ne malpli ol ses parojn da vivantaj perdrikoj en la stomako
de çi tiu besto.
Ili estis en tiu situacio jam tiel longe, ke unu el la perdri-
kinoj estis sidanta sur kvar ovoj, kaj kvina îus elkovi ̧is, kiam
la ÿarko estis malfermata. Çi tiun junan birdon mi edukis,
metante ̧in al katidaro, kiu venis en la mondon kelkajn mi-
99e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
nutojn antaûe! La maljuna katino amis ̧in tiel kiel iun el siaj
propraj idoj kvarpiedaj, kaj kiam la birdido forflugis tiel mal-
proksimen, ke la katino ne povis atingi ̧in, la katino estis tre
malgaja ̧is ̧ia reveno. Inter la aliaj perdrikoj estis kvar inoj;
unu aû alia çiam estis sidanta sur ovoj dum la voja ̧o, kaj tiel
ni havis sufiçon da çasaîo por la tablo de la ÿipestro. Al la
brava hundo, (çar ̧i estis la kaûzo de mia gajno de cent gi-
neoj) pro dankemo mi donis la ostojn çiutage kaj kelkafoje eç
tutan birdon.
100e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro XVIII
Dua voja ̧o al la luno
Dua vizito (sed akcidenta) al la luno. — La ÿipo
pelata per uragano mil kilometrojn super la
supraîo de la akvo. — Nova atmosfero renkontas
ilin kaj portas ilin en vastegan havenon sur la luno.
— Priskribo pri la lo ̧antoj kaj ilia eniro en la
lunan mondon. Bestoj, kutimoj, bataliloj, milito,
vino, vegetaîoj ktp.
M
i jam informis vin pri voja ̧o, kiun mi faris al la luno,
por serçi mian ar ̧entan hakilon; mi poste faris alian
voja ̧on en multe pli agrabla maniero kaj restis sur la luno
sufiçe longan tempon por noti kelkajn aferojn, kiujn mi pro-
vos priskribi tiel precize, kiel mia memoro al mi permesos.
Mi partoprenis esplorvoja ̧on laû peto de malproksima
parenco, kiu havis la strangan ideon, ke oni povas trovi ho-
mojn, kiuj estas same grandaj kiel tiuj priskribitaj de Gulliver
en la imperio de Brobdignag. Mi çiam konsideris tiun rakon-
ton kiel fabelon; tamen, por plaçi al li, çar li faris min sia he-
redonto, mi akompanis lin. Ni ÿipveturis al la sudaj maroj,
kien ni venis, sen vidi ion rimarkindan krom kelkaj flugantaj
viroj kaj virinoj, kiuj ludis ”saltantan ranon” kaj dancis me-
nueton en la aero.
En la dekoka tago, post kiam ni preterpasis la insulon
101e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Otaheite, kiun kapitano Cook menciis kiel la lokon, de kie li
alportis Omai, uragano alten blovis la ÿipon minimume mil
kilometrojn de sur la supraîo de la maro kaj, tenis ̧in en tiu
alteco, ̧is kiam freÿa ventego levi ̧is kaj plenigis la velojn en
çiuj partoj, kaj nun ni voja ̧is antaûen kun terura rapideco;
102e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
tiel ni veturis super la nuboj dum ses semajnoj. Fine ni tro-
vis grandan landon sur la çielo, similan al ronda kaj brilegan-
ta insulo, kie ni, atinginte oportunan havenon, surbordi ̧is kaj
tuj trovis, ke ̧i estas lo ̧ata. Malsupre de ni ni vidis alian te-
ron kun urboj, arboj, montoj, riveroj, maroj, ktp., kiu laû nia
konjekto estis la mondo, kiun ni forlasis.
Çi tie ni vidis grandegajn figurojn rajdantajn sur mirinde
grandegaj vulturoj, el kiuj çiu havis tri kapojn. Por havigi al
vi ideon pri la grandeco de tiuj birdoj, mi devas informi vin,
ke çiu el iliaj flugiloj havis la lar ̧econ kaj la sesoblan longe-
con de la çefa velo de nia ÿipo proksimume sescent-tuna. An-
stataû rajdi sur çevaloj, kiel ni faras en çi tiu mondo, la lo ̧-
antoj de la luno (çar ni nun trovis, ke la insulo estas la luno)
çirkaûflugas sur tiuj birdoj.
La re ̧o ̧uste estis okupita per milito kontraû la suno, kaj
li proponis al mi oficiran komision; sed mi rifuzis la honoron,
kiun lia re ̧a moÿto intencis doni al mi.
103e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çio en tiu mondo havas eksterordinaran amplekson! Ordi-
nara pulo ne estas multe pli malgranda ol unu el niaj ÿafoj. En
milito la çefaj bataliloj estas rafanoj, kiujn oni uzas kiel sa-
gojn; çiu, kiu estas vundita per tia sago, tuj mortas. La ÿildoj
de la lunanoj estas faritaj el fungoj, kaj kiam rafanoj ne estas
haveblaj pro ÿan ̧o de la sezono, ili uzas tigojn de asparago.
Mi vidis tie ankaû kelkajn indi ̧enojn de la hundostelo;
komerco logas ilin al vagado. Iliaj viza ̧oj similas tiujn de
grandaj dogoj, la okuloj trovi ̧as proksime de la suba parto aû
pinto de la nazo. Palpebrojn ili ne havas, sed ili kovras siajn
okulojn dum dormo per la fino de sia lango; ili kutime havas
la altecon de dudek futoj. Oni ne nomas ilin speco de homoj,
sed kuirantaj bestoj, çar ili preparas sian man ̧aîon per fajro,
kiel ni faras tion. Sed ili ne perdas tempon per man ̧ado; ili
malfermas sian maldekstran flankon kaj metas la tutan kvan-
ton da man ̧aîo en unu fojo en la stomakon; poste ili refer-
mas la flankon ̧is la sama tago de la sekvanta monato. Ili re-
104e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
galas sin per man ̧aîo ne pli ofte ol dek du fojojn dum jaro,
do unu fojon en monato.
Çiu krom man ̧egulo aû Epikurano certe preferas çj tiun
metodon al la nia.
Estas nur unu sekso inter la kuirantaj bestoj kaj çiuj aliaj
bestoj sur la luno; ili çiuj estas produktoj de arboj diversgran-
daj kaj diversfoliaj. Tiu arbo, kiu produktas kuirantan beston
aû homan specon, estas multe pli bela ol çiuj aliaj arboj: ̧i
havas grandajn rektajn brançojn kaj karnokolorajn foliojn, kaj
la fruktoj, kiujn ̧i produktas, estas nuksoj aû silikvoj, kovri-
taj de malmola ÿelo kaj longaj minimume du metrojn. Kiam
ili maturi ̧is, kio estas ju ̧ata laû la ÿan ̧ita koloro, oni tre
zorge kolektas kaj flankenmetas ilin por difinita tempo; kiam
oni volas vivigi la semon de tiuj nuksoj, oni îetas ilin en gran-
dan kaldronon da bolanta akvo, kiu malfermas la ÿelon post
kelkaj horoj, kaj la kreitaîo elsaltas.
La naturo formas ilian menson por diversaj okupoj antaû
ilia alveno en la mondo: el unu ÿelo elvenas militisto, el alia
105e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
— filozofo, el tria — teologo, el kvara — le ̧isto, el kvina —
terkulturisto, el sesa — arlekeno, ktp., kaj çiu el ili tuj komen-
cas sin perfektigi, ekzercante praktike tion, kion li antaûe sciis
nur teorie …
Kiam ili maljuni ̧as, ili ne mortas, sed fari ̧as aero kaj for-
vapori ̧as kiel fumo! Trinkaîon ili tute ne bezonas; la solaj
eliraîoj de sia korpo fori ̧as senkonscie kaj pere de ilia spira-
do. Ili havas sur çiu mano nur unu fingron, per kiu ili faras
çion en same perfekta maniero kiel ni, kiuj havas kvar fin-
grojn kaj polekson. Ilia kapo estas lokita sub la dekstra bra-
ko, kaj kiam ili estas ekveturontaj aû preparas sin por iu forta
movlaboro, ili kutime lasas la kapon hejme, çar ili povas kon-
sulti la kapon en kiu ajn distanco; çi tio estas tre ordinara
kutimo; kaj se altranguloj aû eminentuloj inter la lunanoj ha-
vas inklinon vidi, kio okazas en la simpla popolo, ili restas
hejme, sed sendas sole sian senkorpan kapon, kiu çeestas ne-
rekonate kaj revenas laûvole kun raporto pri la okazintaîoj.
La kernoj de iliaj vinberoj ̧uste similas hajlerojn, kaj mi
106e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
estas plene konvinkilta, ke kiam ventego skuas iliajn vinbe-
rarojn kaj deîetas la fruktojn de sur la brançoj, la kernoj fa-
las malsupren kaj formas nian hajlon. Mi konsilas al tiuj, kiuj
same opinias, konservi kvanton de la hajleroj çe la plej prok-
sima hajlado kaj fari lunan vinon. ̄i estas populara trinkaîo
çe Sankta Luko.
Kelkajn rimarkindajn cirkonstancojn mi preskaû forgesis.
Ili uzas sian ventron same, kiel ni uzas sakon, kaj îetas en ̧in
çion laû bezono, çar ili povas fermi aû malfermi ̧in laûvole,
kiel ankaû la stomakon. Ili ne estas ̧enataj per internaîoj,
hepato, koro aû intestaro, nek embarasataj per vestoj, kaj
neniu parto de ilia korpo estas maldeca por montrado. La
okulojn ili povas elpreni el ilia loko kaj reenmeti, laûvole, kaj
ili povas vidi per ili same bone, se ili tenas ilin en la manoj,
kiel en la kapo, kaj se per iu katastrofo ili perdas aû difektas
okulon, ili povas açeti aû pruntepreni alian kaj vidi per ̧i tiel
klare, kiel ili vidas per siaj propraj. Negocistoj kun okuloj
estas tial tre multnombraj en plej multaj partoj de la luno, kaj
en çi tiu sola punkto çiuj lo ̧antoj estas tre kapricaj: jen ver-
daj kaj jen flavaj okuloj estas laûmodaj.
Mi scias, ke tiuj aferoj ÿajnas strangaj; sed se iu ombro de
dubo restas en ies menso, mi ripetas: li mem voja ̧u tien, kaj
tiam li ekscios, ke mi estas verema voja ̧anto.
107e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro XIX
La barono transiras la riveron Tamizo sen helpo de
ponto, ÿipo, boato, balono aû eç sia propra volo. Li
veki ̧as post longa dormo kaj detruas monstron,
kiu vivis per la detruo de aliaj.
M
ia unua vizito al Anglujo estis çirkaû la komenco de la
regado de la nuna re ̧o. Mi havis la okazon iri al la ha-
veno de Wapping por vidi komercaîon enÿipigitan por kelkaj
amikoj en Hamburg. Post tiu vizito mi pasis tra la Tur-have-
no por iri returne. Çi tie mi trovis la sunon tiel potenca, kaj
mi estis tiel laca, ke mi devis enpaÿi en unu el la kanonoj por
refreÿigi min; tie mi profunde endormi ̧ils. Tio okazis çirkaû
tagmezo; estis la kvara de junio, kaj ̧uste je la unua horo çi
tiuj kanonoj estis pafataj memore de tiu datreveno 1 . Ili çiuj
estis ÿargitaj per eksplodaîo tiun matenon, kaj çar neniu su-
pozis min en tiu situacio, mi estis elpafita trans la domojn sur
la kontraûan bordon de la rivero, en korton de farmisto, in-
ter Bermondsey kaj Deptford, kie mi falis sur grandan fojn-
amason sen veki ̧i, kaj restis tie en profunda dormo ̧is la foj-
no fari ̧is tiel terure altpreza (kio okazis proksimume tri mo-
natojn poste), ke la farmisto trovis profitodone sendi sian
tutan provizon al la foiro. La amaso, sur kiu mi ripozis, estis
la plej granda en la korto kaj ̧i ampleksis pli ol kvincent
1 La naski ̧tago de la re ̧o.
108e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
ÿar ̧ojn. Tiun oni komencis distrançi unue. — Mi veki ̧is de
la voço de la viroj, kiuj supreniris la ÿtupetaron por komen-
ci çe la supraîo, kaj mi levi ̧is tute sen scio pri mia situacio;
provante forkuri mi falis sur la farmiston, al kiu la fojno apar-
tenis, kaj rompis lian nukon, tamen mem ricevis neniun di-
109e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
fekton. Mi poste trovis, je mia granda konsolo, ke tiu viro
estis plej abomena fripono, kiu çiam retenis la produktaîojn
de sia bieno por la tempo, kiam la prezoj plialti ̧is.
110e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Çapitro XX
La barono glitas tra la mondo; vizitinte la monton
Etno, li trovi ̧as en la Suda maro. — Li vizitas
Vulkanon dum sia voja ̧o; suriras holandan ÿipon;
venas al insulo de froma ̧o, çirkaûita de lakto-
maro; priskribas eksterordinarajn objektojn. — Ili
perdas la kompason; la ÿipo glitas en la buÿon de
fiÿo nekonata en çi tiu parto de la mondo; ilia
malfacilaîo forsavi ̧i de tie; alvenas en la Kaspian
maron. — Malsatigas urson ̧ismorte. — Kelkaj
anekdotoj pri vesto. — En çi tiu çapitro, kiu estas la
plej longa, la barono moralizas pri la virto de
veremo.
L
a voja ̧o de sinjoro Sekostaro al Sicilio, pri kiu mi legis
kun granda plezuro, instigis min fari viziton al la monto
Etno; mia voja ̧o al tiu loko ne aperigis iun rakontindan cir-
konstancon.
Iun matenon frue, tri aû kvar tagojn post mia alveno, mi
eliris el dometo, en kiu mi dormis, en distanco de dek kilo-
metroj de la malsupraîo de la monto, decidinte esplori la in-
ternaîon, se mi eç pereus dum la provo. Post tri horoj da mal-
facila laboro mi trovis min çe la supraîo; ̧i tiam estis — kaj
jam estis dum pli ol tri semajnoj — furiozanta; ̧ia aspekto en
tiu stato estas jam tiel ofte priskribita de diversaj voja ̧antoj,
111e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
ke mi ne tedos vin per priskribo de objektoj, kun kiuj vi jam
bone konati ̧is.
Mi promenis çirkaû la rando de la kratero, kiu ÿajnis alme-
naû kvindekoble pli ampleksa ol la Diabla Punço-Pelvo apud
Petersfield, çe la vojo al Portsmouth, sed ne tiel vasta en la
fundo, çar en tiu parto ̧i pli similas la mallar ̧an parton de
funelo, ol punço-pelvon. Fine, decidinte, mi ensaltis kun la
piedoj antaûe; mi tuj trovis min en varma loko, kaj mia kor-
po estis kontuzata kaj bruligata en diversaj partoj de la ru ̧e
varmegaj cindroj, kiuj en furioza supreniro kontraûis mian
malsupreniron; tamen mia pezo baldaû portis min al la mal-
supraîo, kie mi trovis min meze de bruado, miksita kun plej
teruraj malbenadoj; rekonscii ̧inte kaj sentante malpliigon de
miaj doloroj, mi komencis çirkaûrigardi. Imagu, sinjoroj,
mian surprizon, kiam mi trovis min en kunesto de Vulkano
kaj liaj Ciklopoj, kiuj dum la lastaj tri semajnoj, menciitaj an-
taûe, malpaci ̧is pri konservado de bonordo kaj konvena dis-
ciplino, kaj tio kaûzis tian alarmegon dum tiu tempo en la
supra mondo. Tamen, mia alveno restarigis pacon en la tuta
112e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
societo kaj Vulkano mem honoris min, metante kataplasmon
sur miajn vundojn, kiuj tuj sani ̧is; li ankaû metis antaû min
refreÿigaîojn, precipe nektaron kaj aliajn freÿajn vinojn, al kiuj
nur la dioj kaj diinoj mem aspiras.
113e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Post la fino de tiu man ̧o, Vulkano ordonis al Venuso, ke
ÿi montru al mi çiun favoron, kiun mia situacio postulis. Pri-
skribi la çambron kaj la kuÿejon, sur kiu mi ripozis, estas tulte
ne eble, tial mi ne provos ̧in; sufiçu diri, ke fari al tia priskri-
bo justecon aû paroli pri tiu korafabla diino en iu maniero
konforma al ÿia merito, estas ekster la kapablo de vortoj.
Vulkano donis al mi tre koncizan historion pri la monto
Etno. Li diris, ke ̧i estas nenio alia krom amaso da cindraîoj
îetitaj el lia for ̧ejo; ke li ofte estas devigata puni siajn ser-
vistojn, al kiuj li en sia furiozo kutime îetas ru ̧e varmegajn
karbojn el sia hejmo, kiujn ili ofte kaptas kun granda lerteco
kaj elîetas eksteren en la mondon, por ke li ne povu atingi ilin,
çar ili neniam eç provas ataki lin returne per reîeto. ”Niaj
114e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
kvereloj” — aldonis li — ”iufoje daûras tri aû kvar monatojn,
kaj tiuj aperaîoj de karboj aû cindroj en la mondo estas tio,
kion vi mortuloj nomas erupcioj.” Monto Vezuvo, li certigis
al mi, estas alia el liaj fabrikoj, al kiu li havas koridoron mil
sepcent kilometrojn sub la fundo de la maro, kie similaj kve-
reloj kaûzas similajn erupciojn. Mi estus restinta tie kiel hu-
mila servanto de sinjorino Venuso, sed kelkaj klaçistoj, kiuj
havas ̧ojon pri malico, murmuris en la orelojn de Vulkano
rakonton, kiu levis en li konvulsion de îaluzo ne pacigebla.
115e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Sen eç la plej malgranda antaûaverto li prenis min iun mate-
non sub sian brakon, dum mi servis Venuson kiel kutime, kaj
portis min en çambron, kiun mi neniam vidis antaûe, en kiu
estis, kiel ÿajnis, puto kun lar ̧a aperturo; super ̧i li tenis min
en braklonga distanco, kaj dirante: ”sendanka mortulo, reiru
al la mondo, de kie vi venis” kaj ne donante al mi eç plej mal-
grandan eblecon respondi, li îetis min en la centron. Mi tro-
vis min malsupreniranta kun plii ̧anta rapideco, ̧is la teru-
ro en mia menso forigis de mi çiun kapablon de pripenso. Mi
supozas, ke mi falis en letargion, el kiu mi subite veki ̧is per
enfalo en grandan kvanton da akvo, kiu estis lumigata per la
sunaj radioj!!!
De la tempo de mia infaneco mi povis na ̧i tre bone kaj fari
çiujn artifikojn en la akvo. Mi nun trovis min en paradizo,
kompare al la mensaj teruroj, el kiuj mi îus estis liberigita.
Post çirkaûrigardo dum ioma tempo, mi povis vidi nenion
krom marspaco etendi ̧anta en çiuj direktoj ̧is nevidebleco;
mi ankaû trovis ̧in tre malvarma, tute malsimila klimato al
tiu de la fabriko de Vulkano. Fine mi ekvidis en kelka distanco
objekton mirinde grandan, similan al grandega roko, alprok-
simi ̧antan al mi; mi tuj trovis, ke ̧i estas peco da drivanta
glacio. Mi çirkaûna ̧is ̧in, ̧is kiam mi trovis lokon, kie mi
povis grimpi ̧is la supraîo; tion mi faris, sed ne sen iom da
malfacileco. Mi ankoraû ne povis vidi teron, kaj malespero
revenis kun duobla potenco. Tamen, antaû nokti ̧o mi vidis
velon, al kiu mi na ̧is tre rapide; kiam mi estis proksime, mi
vokis germane; ili respondis holande. Mi tiam îetis min en la
maron, kaj ili elîetis ÿnuregon, per kiu oni prenis min sur la
ÿipon. Mi nun demandis, kie mi estas, kaj ricevis informon, ke
ni estas en la granda Suda oceano. Çi tiu sciigo forigis çiujn
116e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
dubojn kaj malfacilaîojn. Nun evidentigis, ke mi trapasis de
la monto Etno tra la centro de la tero ̧is la sudaj maroj. Çi tio,
sinjoroj, estis pli mallonga vojo ol voja ̧o çirkaû la mondo, kaj
tion neniu krom mi iam faris aû eç provis fari; tamen la prok-
siman fojon, kiam mi tion faros, mi estos pli zorgema pri miaj
observoj.
117e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Mi refreÿi ̧is kaj iris por ripozi. La Holandanoj estas tre
maldelikata popolo. Mi rakontis la Etnan voja ̧on al la ofici-
roj, ̧uste kiel mi ̧in rakontis al vi, kaj kelkaj el ili, precipe la
ÿipestro, ÿajnis per siaj grimacoj kaj duonfrazoj dubi pri mia
veremo; tamen çar li afable prenis min sur sian ÿipon kaj es-
tis ̧uste tiam servanta al miaj necesoj, mi enpoÿigis la insul-
tojn.
Mi nun miaflanke komencis demandi, kien ili veturas. Al
tio ili respondis, ke ili serças novajn malkovrojn, ”kaj” — di-
ris ili — ”se via rakonto estas vera, nova vojo estas trovita, kaj
ni ne revenos malkontentaj.” Ni nun estis ̧uste en la unua
vojo de kapitano Cook kaj en la sekvanta mateno alvenis en
Botany Bay. Tiun lokon mi ne volas rekomendi al la brita re-
gistaro kiel lo ̧ejon por krimuloj aû kiel punejon; ̧i devus esti
rekompenco por merito. Naturo grandanime superÿutis ̧in
per siaj plej bonaj donacoj.
Ni restis tie nur tri tagojn; la kvaran tagon post nia foriro
levi ̧is plej terura uragano, kiu detruis dum kelkaj horoj çiujn
niajn velojn, disrompis nian buspriton kaj faligis nian top-
maston; ̧i falis rekte sur la skatolon enhavanta nian kom-
pason; la skatolo kaj la kompaso dispeci ̧is. Çiu marvoja ̧into
scias la sekvojn de tia malfeliço: ni ne plu povis direkti nian
ÿipon. Fine la ventego trankvili ̧is kaj sekvis ̧in daûra vigla
vento, kiu forportis nin minimume sepdek mejlojn çiuhore
dum ses monatoj! Poste ni komencis rimarki mirindan ÿan-
̧i ̧on de çio çirkaû ni; niaj spiritoj facili ̧is, niaj nazoj estis
regalataj per la plej agrablaj aromoj imageblaj; la maro ankaû
ÿan ̧is sian koloraspekton kaj el verdkolora fari ̧is blanka!!
Baldaû post tiuj mirindaj ÿan ̧oj ni ekvidis teron kaj iom
proksime golfon, en kiun ni veturis proksimume tricent kilo-
118e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
metrojn, kaj trovis ̧in vasta kaj profunda; en ̧i fluis plej bon-
gusta lakto. Tie ni surbordigis kaj tuj trovis, ke tio estas insulo
konsistanta el unu granda froma ̧o. Ni konstatis tion, kiam
unu el niaj kunuloj svenis tuj post la surbordi ̧o; tiu viro çiam
sentis abomenon kontraû froma ̧o; kiam li rekonsciigis, li
petis, ke ni forprenu la froma ̧on de sub liaj piedoj; post ek-
119e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
zameno ni trovis lin tute prava, çar la tuta insulo, kiel mi jam
diris, estis nenio alia ol froma ̧o de treega grandeco! Per ̧i la
lo ̧antaro, kiu estis mirinde grandnombra, precipe nutras sin,
kaj ̧i rekreskas dumnokte proporcie al sia konsumi ̧o dum-
tage. Çi tie estis sufiçe da vinberarboj kun grandaj vinberoj,
kiuj, post premado, donis nenion krom lakto. Ni vidis la
lo ̧antojn kurantaj vetkonkursojn sur la supraîo de la lakto:
ili estis rektaj, elegantaj figuroj, nur futojn altaj, havis tri kru-
rojn, sed nur unu brakon. Iliaj formoj estis entute graciaj, kaj
dum kverelo ili uzas kun granda lerteco rektan kornon, kiu
kreskas çe plena ̧uloj sur la centro de ilia frunto. Ili tute ne
120e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
surfundi ̧is, sed kuris kaj marÿis sur la supraîo de la lakto, kiel
ni kuras kaj marÿas sur herbejo.
Sur çi tiu froma ̧a insulo abundege kreskas greno, kies
rondformaj spikoj produktas tute pretajn panbulojn similajn
al fungoj. Ni trovis dum nia vagado trans tiun froma ̧on dek
sep aliajn riverojn da lakto kaj dek riverojn da vino.
Post tridek ok tagoj ni venis al la kontraûa flanko. Tie ni
trovis amason da blua ÿimo, kiel nomas ̧in la froma ̧-man-
̧antoj; el ̧i kreskas çiuspecaj riçaj fruktoj. Anstataû bredi
akarojn, ̧i produktis persikojn, nektarinojn, abrikotojn kaj
mil aliajn bongustajn fruktojn, kiujn ni tute ne konas. En tiuj
arboj, kiuj havas mirindan grandecon, estis granda nombro
da birdonestoj; inter aliaj estis grandega nesto de alciono; ̧i
estis minimume duoble pli granda ol la kupolo de la pre ̧ejo
de Sankta Paûlo en Londono. Esplorante ni trovis, ke çi tiu
nesto estas farita el grandegaj arboj kurioze kunplektitaj; en
̧i estis (atendu unu momenton, mi volas paroli precize, kiel
121e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
çiam), en ̧i estis pli ol kvincent ovoj, kaj çio el ili estis tiel
granda kiel kvar ordinaraj okshoftoj aû ok bareloj, kaj ni po-
vis ne nur vidi la idojn interne, sed ankaû aûdi ilin pepantaj.
Trançe malferminte kun granda peno unu el tiuj ovoj, ni el-
lasis ideton senpluman, multe pli grandan ol dudek plen-
122e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
kreskaj vulturoj. ̄uste kiam mi donis al tiu junulo la libere-
con, la maljuna alciono alvenis, kaj ekkaptante per unu el siaj
ungegoj nian kapitanon, kiu sin okupis pri la rompado de la
ovo, forflugis kun li pli ol mejlon alten; poste ̧i lasis lin fali
en la maron, elbatinte çiujn liajn dentojn per siaj flugiloj.
Holandanoj ordinare na ̧as tre bone; li baldaû venis al ni,
kaj ni reiris al nia ÿipo. Sed ni iris alian vojon ol antaûe kaj
rimarkis multajn strangajn objektojn. Ni pafmortigis du so-
va ̧ajn bovojn, çiu havis unu kornon, kiel la lo ̧antoj, sed ̧i
kreskis inter la okuloj de tiuj bestoj. Ni poste bedaûris, ke ni
mortigis ilin, çar la lo ̧antoj dresas tiajn kreitaîojn kaj uzas
ilin, kiel ni uzas çevalojn, por rajdado kaj por tirado de ka-
leÿoj; ilia viando, oni informis nin, estas bonega, sed senutila
tie, kie la homoj sin nutras per froma ̧o kaj lakto.
Kiam ni estis en dutaga distanco de nia ÿipo, ni ekvidis du
homojn pendantajn de sur alta arbo je siaj kalkanoj. De-
mandinte pri la kaûzo de ilia puno, ni scii ̧is, ke ili estis voja-
̧antoj, kiuj post hejmenreveno trompis siajn amikojn, pri-
skribante lokojn, kiujn ili neniam vidis, kaj rakontante pri afe-
roj, kiujn ili neniam spertis. Mi ne plu kompatis ilin, çar mi
mem çiam limigas min al faktoj.
Tuj post nia alveno sur la ÿipo ni malligis ̧in kaj forvetu-
ris de tiu eksterordinara lando; tiam, je nia mirego çiuj mult-
nombraj arboj sur la bordo, tre altaj kaj lar ̧aj, honoris nin
dufoje per komuna klini ̧o; ili tuj reprenis sian antaûan po-
zicion, kiu estis tute vertikala. Laû informo poste ricevita pri
tiu froma ̧-insulo, ̧i estas multe pli granda ol la tuta eûropa
kontinento!
Post voja ̧o de tri monatoj, ne sciante kien, estante anko-
raû sen kompaso, ni venis en maron, kiu ÿajnis preskaû nigra.
123e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Gustumante la akvon, ni trovis, ke ̧i estas bonega vino, kaj
kun granda malfacilo ni detenis la maristojn de ebrii ̧o. Post
kelkaj horoj ni trovis nin çirkaûataj de balenoj kaj aliaj gran-
degaj bestoj; unu el ili ÿajnis tiel granda, ke okulo ne povis
formi ju ̧on pri ̧i; ni ne vidis ̧in antaû nia alproksimi ̧o. Çi
tiu monstro tiris nian ÿipon, kun çiuj ̧iaj starantaj mastoj kaj
124e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
veloj levitaj, per unu ensuço en sian buÿegon, inter siajn den-
tojn, kiuj estis multe pli grandaj kaj multe pli altaj ol la mas-
toj de unuaklasa batalÿipo. Kiam ni jam estis en ̧ia buÿego
kelkan tempon, ̧i malfermis ̧in sufiçe vaste, enprenis gran-
degan kvanton da akvo kaj drivigis nian ÿipon, kiu havis mi-
nimume la ÿargamplekson de kvincent tunoj, en sian stoma-
kon; tie ni kuÿis tiel kviete kiel ankrite en plena senventeco.
La aero certe estis iom varma kaj tre malbonodora. Ni trovis
ankrojn, kablojn, boatojn kaj barkojn en abundo, kaj mult-
nombrajn ÿipojn, kelkajn ÿar ̧itajn kaj kelkajn sen ÿargo, ki-
ujn çi tiu kreitaîo jam englutis.
La tuta laboro estis farata çe lumo de torçoj; estis videblaj
nek suno, nek luno, nek planedoj, laû kiuj oni povus fari ob-
servojn. Dufoje çiutage ni çiuj estis drivantaj kaj surfundi-
̧antaj; kiam ajn ̧i trinkis, fari ̧is por ni tajdalfluo; kaj kiam
̧i ekskreciis, ni trovis nin surfunde; laû modera kalkulo ̧i en-
prenis pli multe da akvo per unu sola engluto, ol oni ordinare
trovas en la lago de ̄enevo, kvankam tiu lago havas perife-
rion de pli ol tridek mejloj. En la dua tago de mallibereco en
tiuj regionoj de mallumo, ni dum malalta tajdo kura ̧is vagadi
kun la ÿipestro kaj kelkaj oficiroj, kun torçoj en niaj manoj. Ni
renkontis homojn el çiuj nacioj, en la nombro de pli ol dek
mi!; ili volis interkonsili ̧i pri tio, kiel reliberi ̧i. Kelkaj el ili
jam lo ̧is en la stomako de tiu besto kelkajn jarojn; estis çi tie
kelkaj infanoj, kiuj neniam vidis la mondon, iliaj patrinoj aku-
ÿis kelkajn fojojn en tiu varma situacio. ̄uste kiam la pre-
zidanto volis informi nin pri la motivo de la kunveno, tiu mal-
benita fiÿo, fari ̧inte soifa, ektrinkis en sia kutima maniero; la
akvo enverÿigis tiel rapide, ke ni çiuj tuj estis devigataj retiri
nin al niaj respektivaj ÿipoj aû riski dronon; kelkaj devis na ̧i
125e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
kaj kun malfacileco savis sian vivon. Post kelkaj horoj ni es-
tis pli feliçaj, ni interrenkontis denove, kiam la monstro îus
malplenigis sin. Mi, estis elektita prezidanto, kaj mia unua
ago estis proponi, ke ni kunligu du çefmastojn, kaj kiam la
fiÿo malfermos sian buÿegon la proksiman fojon, starigu la
mastojn tiel, ke ̧i ne povos fermi la buÿegon. Tiu propono
estis unuanime aprobita. Cent fortaj viroj estis elektitaj por
tiu tasko. Apenaû ni estis preparintaj niajn mastojn, sin pre-
zentis oportuna okazo: la monstro malfermis sian buÿegon,
oni tuj metis la supraîon de la masto sub la palaton, kaj la alia
fino traboris la langon; la operacio efike malebligis al la mon-
stro fermi la buÿegon. Tuj kiam çio en ̧ia stomako drivis de-
nove, ni prenis kelkajn boatojn kaj remis nin for en la mon-
don. La taglumo post (kiom ni povis ju ̧i) trimonata enfermo
en tuta mallumo, vigligis nian spiriton surprizege. Kiam ni
126e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
çiuj adiaûis tiun ampleksan beston, nia societo konsistis el
naûdek ÿipoj çiunaciaj, kiuj kuÿis en çi tiu enfermita situacio.
Ni lasis la du mastojn en la buÿego de la monstro, por ke
aliaj homoj ne estu malliberigotaj en la sama terura profun-
do de mallumo kaj malpuraîo. Nia unua celo estis ekscii, en
kiu parto de la mondo ni trovi ̧as; pri tio ni dum kelka tem-
po ne povis certi ̧i. Fine mi trovis, sekve de antaûaj observoj,
ke ni estas en la Kaspia maro, kiu lavas parton de la lando de
la kalmukaj tataroj. Kiel ni venis çi tien, estis neeble kompre-
ni, çar çi tiu maro havas neniun komunikon kun alia maro.
Unu el la indi ̧enoj de la froma ̧a insulo, kiun mi kunvenigis,
klarigis ̧in jene: ke la monstro, en kies stomako ni estis mal-
liberigitaj, portis nin çi tien tra iu subtera koridoro. Ni remis
al la bordo, kaj mi estis la unua, kiu surteri ̧is. ̄uste kiam mi
metis mian piedon sur la teron, granda urso saltis sur min per
siaj antaûaj piedegoj. Mi ekkaptis po unu piedego per çiu ma-
no kaj premegis ilin, ̧is kiam la urso blekis tre laûte; en tiu
127e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
pozicio mi tenis ̧in, ̧is kiam ̧i mortis pro malsato. Eble vi
ridos, sinjoroj, sed mi sukcesis en tio, çar mi malebligis al ̧i
leki siajn piedegojn.
De tie mi veturis duan fojon al Peterburgo, kie malnova
amiko donacis al mi bonegan çashundon; ̧i devenis de la
fama hundino menciita antaûe, kiu naskis dum la çasado.
Malfeliçe ̧i post nelonge estis pafmortigita de mallerta spor-
tisto, kiu pafis al ̧i anstataû al aro da perdrikoj, kiujn la hun-
do îus flaris. El la felo de tiu kreitaîo mi farigis çi tiun veÿton,
kiu çiam kondukis min senvole al çasaîo, kiam mi promenas
en la kamparo dum la ̧usta sezono, kaj kiam mi venas sufiçe
proksimen, unu butono çiufoje defalas kaj loki ̧as sur la
punkto, kie trovi ̧as la çasaîo; kaj dum la levi ̧o de la birdoj,
estante çiam preta kaj kun çano streçita, mi neniam maltra-
fas ilin. Jen restis nur tri butonoj; mi alkudros novan serion,
kiam komenci ̧os la sezono de çasado.
Kiam aro da perdrikoj estas maltrankviligitaj en tiu manie-
ro per butono falanta inter ilin, ili çiam levi ̧as de la tero en
rekta linio unu post la alia. Iun tagon, forgesinte elpreni la
premstangon el mia pafilo, mi elpafis ̧in rekte tra vico da
perdrikoj, tiel regule, kvazaû la kuiristo estus trapikinta ilin.
Mi forgesis enmeti la kugletojn, kaj la premstango fari ̧is tiel
varmega de la pudro, ke la birdoj komptete rosti ̧is dum mia
hejmeniro.
Post mia alveno en Anglujo mi plenumis tion, kion mi forte
deziris, t. e. mi zorgis pri tiu indi ̧eno de la froma ̧-insulo,
kiun mi kunvenigis. Mia malnova amiko, Sir William Cham-
bers, estas mia ÿuldanto pro çiuj ideoj rilate al ̨ina ̧arden-
arto, per kies priskribo li akiris tiel grandan reputacion. En
konversacio, kiun mi havis kun tiu sinjoro, li ÿajnis esti tre
128e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
129e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
embarasita por trovi rimedon eklumigi la lanternojn de la no-
vaj konstruaîoj de Somerset House; la ordinara metodo de
ÿtupetaroj, li rimarkigis, estas malpura kaj maloportuna. Mi
tuj pensis pri mia indi ̧eno de la froma ̧insulo — kiam mi ve-
nigis lin de lia lando, li havis nur naû futojn, sed nun kreskis
̧is dek futoj kaj duono; mi prezentis lin al Sir William, kaj li
estas nun elektita por tiu honorinda ofico. Li ankaû devas
porti sub granda mantelo po unu ujo en çiu jaka poÿo, ansta-
taû tiuj kvar, kiujn Sir William fiksis tute nature por privataj
bezonoj en videbla situacio, en la granda kvarangulo.
De Sir William Pitt li ankaû akiris la oficon de kuriero al la
Lordaj moÿtoj de la litoçambro de lia re ̧a moÿto. Lia çefa
okupo nun estas, malkaÿi al sia honorinda patrono la sekre-
tojn de la korteganaro.
130e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
SUPLEMENTO
Eksterordinara flugo sur la dorso de aglo trans
Francujon ̧is Gibraltaro. Trans Sudan kaj Nordan
Amerikon, la polusajn regionojn, kaj returne al
Anglujo dum tridek ses horoj.
Ç
irkaû la komenco de la regado de lia moÿto la nuna re ̧o
mi havis aferon kun malproksima parenco de mi, kiu
tiam lo ̧is sur la insulo Thanet; temis pri familia disputo, kre-
deble ne baldaû fini ̧onta. Mi kutimi ̧is dum mia lo ̧ado tie,
kiam la vetero estis bona, promeni çiumatene. Post kelkaj tiaj
ekskurso.j mi rimarkis objekton sur tre granda altaîo en dis-
tanco de proksimume kvin kilometroj; mi plilongigis tien
mian promenon kaj trovis ruinojn de antikva templo. Mi
alproksimi ̧is al ̧i kun admiro kaj mirego. La postsignoj de
majesteco kaj belegeco, kiuj ankoraû restis, estis videblaj pru-
voj de ̧ia antaûa grandiozeco; tie mi ne povis min deteni de
lamento pri la detruo kaj ruini ̧o, kiun kaûzas la tempo, pri
kio tiu iam belega konstruaîo donis tian melankolian ateston.
Mi promenis çirkaû ̧i kelkajn fojojn, meditante pri la sen-
daûreco kaj kaduki ̧emo de çiuj surteraîoj; çe la orienta fino
es.tis restaîoj de alta turo, preskaû dek du metrojn alta, super-
kreskita de hedero, kaj ̧ia supraîo ÿajnis esti plata; mi ekza-
menis ̧in çiuflanke tre detale, pensante, ke se mi povos atingi
la supron, mi ̧uos plej allogan vidaîon de la çirkaûa pejza ̧o.
131e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
Instigita de tiu espero, mi decidis atingi, se eble, la supron;
tion mi fine efektivigis pere de la hedero, kvankam ne sen
granda malfacileco kaj dan ̧ero. Mi trovis la supraîon kovri-
ta per hedero, escepte de granda fendo en la mezo. Rigardin-
te kun agrabla miro la belaîojn de arto kaj naturo, kiuj kune
riçigis la scenon, mi scivole deziris sondi la fendon en la me-
zo, por scii ̧i pri ̧ia profundeco, suspektante, ke ̧i kredeble
komuniki ̧as kun ne esplorita subtera kaverno en la monte-
to; sed ne havante ÿnuregon, mi ne sciis, kiel agi. Pripensin-
te la aferon dum iom da tempo, mi decidis enîeti ÿtonon kaj
aûskulti la e ̨on. Trovinte ÿtonon, kiu taûgis por mia celo, mi
lokis min super la aperturo, metante miajn piedojn sur am-
baû flankojn, kaj kliniginte, por aûskulti, mi enîetis la ÿtonon.
Tuj poste mi aûdis bruetadon malsupre, kaj subite monstra
aglo eligis sian kapon rekte kontraû mia viza ̧o, kaj levi ̧ante
per ne rezistebla forto, ̧i forportis min sidantan sur ̧iaj ÿul-
troj.
Mi tuj çirkaûprenis ̧ian kolon, kiu estis sufiçe granda por
tute plenigi miajn brakojn, kaj ̧iaj flugiloj, kiam ili estis eten-
ditaj, havis la longecon de naû metroj de unu ekstremo ̧is la
alia. Dum ̧i levi ̧is en re ̧ula ascendo, mia sidloko estis tute
komforta, kaj mi ̧uis kun neesprimebla plezuro la malsupran
vidaîon. La aglo ÿvebis super Margate dum iom da tempo kaj
estis vidata de kelkaj personoj; multaj pafoj estis celataj al ̧i;
unu kuglo trafis la kalkanumon de mia ÿuo, sed tute ne difek-
tis min. La aglo tiam direkti ̧is al la Dover-krutaîo kaj tie sur-
teri ̧is. Mi volis deagli ̧i, sed tio estis malebligata per subita
muskedara pafado de taçmento da ÿipsoldatoj, kiuj sin ekzer-
cis sur la marbordo; la kugloj flugis super mian kapon kaj
kraketis sur la plumojn de la aglo kiel hajleroj, tamen mi ne
132e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
povis vidi, ke ̧i ricevis vundon. ̄i tuj reascendis kaj flugis
super la maro al Calais, sed tiel alte, ke la markolo ÿajnis esti
ne pli lar ̧a ol la rivero Tamizo çe la Londona ponto. Post kva-
ronhoro mi trovis min super densa arbaro en Francujo, kie la
aglo mallevi ̧is tre rapide. Tio igis min gliti ̧is la malantaûa
parto de ̧ia kapo; sed ̧i flugis sur grandan arbon kaj levis
sian kapon, kaj tiam mi revenis sur mian antaûan sidlokon,
sed mi ne vidis eblecon liberigi min sen dan ̧ero de morti ̧o
per falo; tial mi decidis sidi firme, pensante, ke ̧i portos min
al la Alpoj aû al iu alia alta monto, kie mi povos deagli ̧i sen
dan ̧ero. Post ripozo de kelkaj minutoj ̧i ekflugis, flugis kel-
kajn fojojn çirkaû la arbaro kaj kriis sufiçe laûte, por esti aû-
data trans la Kanalo. Post kelkaj minutoj samspeca aglo levi-
̧is el la arbaro kaj flugis rekte al ni; ̧i rigardis min kun evi-
dentaj signoj de malplezuro kaj venis tre proksime al mi. Post
kelkfoja çirkaûflugo ambaû sin direktis sudokcidenten. Mi
baldaû rimarkis, ke tiu, sur kiu mi rajdis, ne povis flugi tiel
rapide, kiel la alia, sed iom klini ̧is al la tero pro mia pezo; ̧ia
kunulo, rimarkinte tion, turni ̧is kaj loki ̧is en tia pozicio, ke
la alia povis meti sian kapon sur ̧ian dorson; tiamaniere ili
iris ̧is la tagmezo, kiam mi vidis tre klare la rokon de Gibral-
taro. Çar la aero estis klara, malgraû nia granda alteco, la su-
praîo de la tero aspektis kiel landkarto, kie tero, maro, lagoj,
riveroj, montoj ktp. estis perfekte distingeblaj; kaj havante
iom da geografia scio, mi bone povis konstati, en kiu parto de
la terglobo mi trovas min.
Dum mi konsideris çi tiun mirindan vidaîon, terura brue-
go subite komenci ̧is en la tuta çirkaûaîo, kaj post momen-
to mi estis çirkaûita de miloj da etaj nigraj, groteskaj, teruri-
gaj kreitaîoj, kiuj premegis min çiuflanke tiel, ke mi ne povis
133e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
movi manon nek piedon; sed ni ne estis en ilia posedo pli
longe ol dek minutojn, kiam mi ekaûdis la plej ̧ojigan mu-
zikon, kiun oni povas al si imagi. ̄i subite ÿan ̧igis en bruon
plej teruran kaj laûtegan, al kiu la bruego de kanono aû la plej
laûta krako de tondro ne havas plian similecon, ol la mildaj
zefiroj de vespero al la plej terura uragano; sed la mallonge-
co de ̧ia daûro malebligis çiujn tiujn fatalajn efikoj, kiuj es-
tas kaûzataj çe longedaûreco de tiu fenomeno.
La muziko komencigis, kaj mi vidis grandan nombron de
la plej belaj etaj kreitaîoj kapti la aliajn kaj îeti ilin kun gran-
da forto en ion similan al flartabakujo, kiun ili tuj fermis, kaj
unu el ili forîetis ̧in kun nekredebla rapideco; tiam, turnin-
te sin al mi, la kreitaîo diris, ke tiuj, kiujn ili kaptis, estis bando
da diabloj, kiuj forvagis de sia kutima lo ̧ejo, kaj ke la ujo, en
kiun ili estas metitaj, flugos kun egala rapideco dum dek mil
jaroj, poste ̧i krevos per si mem, kaj la diabloj reakiros siajn
liberecon kaj kapablojn, kiujn ili havis antaû la nuna momen-
to. Kiam ̧i finis sian rakonton, la muziko tuj çesis, kaj çiuj
malaperis, lasante min en spirita stato, kiu preskaû fari ̧is
malesperiga.
Kiam mi iomete retrankvili ̧is kaj rigardis antaû min kun
neesprimebla plezuro, mi rimarkis, ke la agloj preti ̧is por
surteri ̧i sur la pinto de Tenerifo. Ili malsuprenflugis sur la
supron de roko, sed ne vidante eblecon de savi ̧o, mi decidis
resti, kie mi estis. La agloj sidi ̧is, ÿajne lacigitaj; tiam la varm-
ego de la suno baldaû igis ilin endormi ̧i, kaj mi ne povis lon-
ge rezisti al ̧ia ensorçiga potenco. En la malvarmeto de la
vespero, kiam la suno retiris sin sub la horizonton, mi estis
vekita el la dormo per movo de la aglo sub mi, kaj etendinte
min sur ̧ia dorso, mi levi ̧is kaj reprenis mian voja ̧an pozi-
134e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
cion; tiam ambaû ekfunkciigis siajn flugilojn, kaj reprenante
sian antaûan pozicion, ili direktis sin al Sudameriko. Çar la
luno brilegis klare la tutan nokton, mi havis bonegan super-
rigardon al çiuj insuloj en tiuj maroj.
Çirkaû tagi ̧o ni atingis tiun parton de la granda amerika
kontinento, kiu estas nomata Tero Firma; ni mallevi ̧is sur la
supraîon de tre alta monto. La luno, kiu estis malproksime en
la okcidento kaj kovrita de malhelaj nuboj, jam ne donis pli
ol sufiçan lumon por ebligi al mi vidi specon de arbetaro çir-
kaûe, portanta frukton, kiu similis brasikon kaj per kiu la
agloj komencis sin nutri avide. Mi provis konstati nian situa-
cion, sed nebuloj kaj pasantaj nuboj envolvis min en la plej
densa mallumo, kaj la sceno fari ̧is pli terura per la laûtega
blekado de sova ̧aj bestoj, el kiuj kelkaj ÿajnis esti tute prok-
simaj; tamen mi decidis resti sur mia sidloko, supozante, ke
la aglo forportos min, se iu el ili provos malamikan atencon.
Kiam taglumo komencis aperi, mi decidis ekzameni la fruk-
ton, de kiu man ̧is la agloj, kaj çar kelkaj pendis tiel, ke mi
povis facile atingi ilin, mi elprenis mian trançilon kaj detran-
çis pecon; imagu mian grandan surprizon, kiam mi vidis, ke
̧i havas la aspekton de rostita bovaîo, regule alternanta en
grasa kaj muskola partoj! Mi gustumis ̧in kaj trovis ̧in
bongusta, kaj kun granda plezuro mi poste detrançis kelkajn
grandajn pecojn kaj metis ilin en mian poÿon, kie mi trovis
pankruston, portitan kun mi el Margate; mi elprenis ̧in kaj
trovis tri muskedokuglojn, kiuj eni ̧is en ̧in sur la Dover-
krutaîo. Mi elprenis ilin, kaj detrançante kelkajn pliajn pe-
cojn, mi man ̧is bonege de la pano kaj malvarma viandofruk-
to. Poste mi detrançis du el la plej grandaj fruktoj kreskantaj
apud mi, kaj kunligante ilin per unu el miaj ÿtrumpligiloj, mi
135e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
pendigis ilin sur la kolon de la aglo por alia okazo, ankaû ple-
nigante miajn poÿojn.
Dum mi aran ̧is tiujn aferojn, mi ekvidis grandan specon
de frukto, kiu havis la aspekton de plenblovita veziko, kun kiu
mi volis provi eksperimenton; kiam mi pikis unu el ili per mia
trançilo, elfluegis pura likvoro, simila al holanda juniperbran-
do, kiun la agloj avide trinkis de sur la tero. Mi trançis la ve-
zikon tiel rapide kiel eble kaj savis en ̧ia fundo proksimume
duonlitron, kiun mi gustumis, kaj mi ne povis distingi inter
̧i kaj la plej bona monta vino. Mi eltrinkis ̧in kaj tre refre-
ÿi ̧is. En tiu tempo la agloj komencis ÿanceli ̧i kontraû la ar-
betaro. Mi penis resti sur mia sidloko, sed baldaû mi estis
îetata el kelka distanco en la arbetaron. Kiam mi provis levi ̧i,
mi metis mian manon sur grandan erinacon, kiu okaze kuÿis
surdorse en la herbo; ̧i tuj fermi ̧is çirkaû mia mano tiel, ke
estis neeble forskui ̧in. Mi frapis ̧in kelkfoje sur la teron sen
efiko; sed dum mi okupi ̧is per tio, mi aûdis brueton inter la
arbetoj, kaj rigardante supren, mi vidis grandegan beston en
distanco de tri metroj; mi ne povis defendi min, sed mi eten-
dis ambaû manojn, kiam ̧i atakis min, kaj ̧i ekkaptis la ma-
non, çirkaû kiu la erinaco estis fiksita. Mia mano baldaû libe-
ri ̧is, kaj mi forkuris kelkan distancon; tiam mi vidis la bes-
ton subite fali kaj morti kun la erinaco en sia gor ̧o. Kiam la
dan ̧ero forpasis, mi iris por vidi la aglojn kaj trovis ilin
kuÿantaj sur la herbejo en profunda dormo, ebriigitaj de la
likvoro, kiun ili trinkis. Efektive, mi mem estis iom influita de
̧i, kaj vidante, ke çio estas trankvila çirkaûe, mi komencis
serçi plian kvanton, kiun mi baldaû trovis, kaj detrançinte du
grandajn vezikojn, ampleksantajn po kvin litroj, mi kunligis
ilin kaj pendigis ilin sur la kolon de la dua aglo, kaj du pli
136e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
malgrandajn mi ligis per ÿnuro çirkaû mia talio. Kolektinte
bonegan provizon da man ̧aîoj kaj rimarkante, ke la agloj jam
komencas. reveki ̧i, mi denove suragli ̧is. Post duonhoro ili
levi ̧is majeste de la loko, tute ne atentante sian ÿar ̧on. Çiu
el ili reprenis sian antaûan pozicion, kaj direktante sin nor-
den, ili transiris la Golfon de Meksikio, eniris Nordan Amer-
ikon kaj flugis rekte al la polusaj regionoj, kio donis al mi la
plej bonan okazon imageblan por rigardi tiun belegan kon-
tinenton.
Antaû ol ni eniris la arktan regionon, la malvarmo komen-
cis influi min; sed, trapikinte unu el miaj vezikoj, mi prenis
gluton kaj trovis, ke la malvarmo poste ne povis fari al mi iun
impreson. Pasante trans la Golfon de Hudson, mi vidis kel-
kajn ankritajn ÿipojn, apartenantajn al la samnoma kompa-
nio, kaj multajn indi ̧enajn gentojn, marÿantajn kun siaj pel-
toj al la vendejo.
Mi jam tiel alkutimi ̧is al mia sidloko kaj fari ̧is tiel sper-
ta rajdisto, ke mi povis sidi rekte kaj rigardi çirkaû mi; sed
ordinare mi kuÿis sur la kolo de la aglo, tenante ̧in firme per
miaj brakoj kaj havante miajn manojn inter ̧iaj plumoj, por
restigi ilin varmaj.
En tiu malvarma klimato mi rimarkis, ke la agloj flugis kun
pli granda rapideco, supozeble por restigi sian sangon en cir-
kulado. Pasante la Baffin-golfon, mi vidis oriente kelkajn ba-
lenÿipojn kaj multajn surprizigajn glacio-montojn en tiuj ma-
roj.
Dum mi superrigardis tiujn mirindaîojn de la naturo, ve-
nis en mian kapon la ideo, ke tio estas bona okazo por trovi
la nordokcidentan trairejon, se tia ekzistas, kaj akiri ne nur la
premion proponitan de la registaro, sed ankaû la honoron de
137e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
eltrovo, kiu alportus tiom da avantagoj al çiu eûropa nacio.
Sed dum miaj pensoj estis okupitaj per tiu agrabla revo, mi
estis alarmita per tio, ke la unua aglo frapis sian kapon kon-
traû solida travidebla substanco, kaj post momento tiun
aglon, sur kiu mi rajdis, trafis la sama sorto, kaj ambaû falis
ÿajne senvivaj. Çi tie niaj vivoj nepre fini ̧us, se la sento de
dan ̧ero kaj la strangeco de la situacio ne estus inspirintaj
min per grado de ̧ustagado kaj lerteco, kiu ebligis al ni fali
preskaû tri kilometrojn vertikale kun ne pli da maloportu-
neco, ol se ni malsupreni ̧us per ÿnurego; çar tuj kiam mi ek-
vidis la kunpuÿigon de la agloj kun glaciigita nubo, kiu estas
kutima objekto apud la polusoj (la agloj estis proksime unu
apud la alia), mi kuÿi ̧is sur la dorso de la unua aglo kaj ek-
tenis ̧iajn flugilojn por konservi ilian etendi ̧on, samtempe
etendante miajn piedojn malantaûe, por subteni la flugilojn
de la alia aglo. Tio havis la deziritan efikon, kaj ni mallevi ̧is
tre bone sur monton glacian, kiu laû mia supozo alti ̧is prok-
simume kvin kilometrojn super la marnivelo.
Mi deagli ̧is, senÿar ̧is la aglojn, malfermis unu el la vezi-
koj kaj donis iom de la likvoro al çiu el ili sen konsideri, ke la
teruroj de pereo ÿajnis konspiri kontraû mi. La bruego de la
ondoj, krakado de la glacio kaj la blekado de ursoj kune for-
mis scenon plej teruran kaj timindan; sed malgraû tio mia
zorgo pri la rekonsciigo de la agloj estis tiel granda, ke mi tute
ne pensis pri la dan ̧ero, kiu minacis min. Doninte al ili çian
helpon, kiu estis en mia povo, mi staris super ili kun dolora
maltrankvilo, bone sciante, ke nur per ilia helpo mi povas esti
savata el tiuj malesperigaj lokoj.
Subite monstra urso, kun voço kiel tondro, komencis ble-
kadi malantaû mi. Mi turni ̧is, kaj vidante, ke la besto estas
138e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
preta por min forman ̧i, mi pro timo tiel forte premis la ve-
zikon, kiun mi havis en miaj manoj, ke ̧i krevis, kaj la likvoro,
ÿprucante en la okulojn de la besto, tute blindigis ̧in. ̄i tuj
forturni ̧is de mi, forkuris en konsterni ̧o kaj tuj falis trans
glacian krutaîon en la maron, kaj mi ne plu vidis ̧in.
Post forpaso de tiu dan ̧ero mi denove turnis mian aten-
ton al la agloj, kiujn mi trovis en sufiçe bona stato de resa-
ni ̧o, kaj supozante, ke ili senforti ̧is pro manko de nutraîo,
mi prenis viandofrukton, trançis ̧in en malgrandajn pecojn
kaj prezentis ̧in al ili; ili ̧in forman ̧is avide.
Doninte al ili sufiçajn man ̧aîon kaj trinkaîon kaj eluzinte
la reston de mia provianto, mi ekprenis mian sidlokon kiel
antaûe. Aran ̧inte min kaj fiksante çion en plej bona manie-
ro, mi komencis man ̧i kaj trinki kun apetito; kaj pro la influo
de la monto, kiel mi ̧in nomis, mi estis tre gaja kaj kantis
kelkajn strofojn de kanto, kiun mi lernis, kiam mi estis kna-
bo; sed la bruo baldaû alarmis la aglojn, kiuj estis dormantaj
pro la kvanto de la likvoro, kiun ili eltrinkis, kaj ili levi ̧is ÿajne
tre teruritaj. Feliçe por mi, tamen, dum mi nutris ilin, mi ha-
zarde turnis iliajn kapojn al sudoriento, kaj en tiu direkto ili
iris kun rapida movado. Post kelkaj horoj mi vidis la okciden-
tajn insulojn, kaj baldaû poste mi havis la neesprimeblan ple-
zuron, ekvidi la malnovan Anglujon. Mi tute ne atentis la ma-
rojn kaj la insulojn, kiujn ni superpasis.
La agloj mallevi ̧is iom post iom, alproksimi ̧ante al la bor-
do kaj intencante surteri ̧i, kiel mi supozis, sur unu el la Kim-
raj montoj; sed kiam ili estis en distanco de proksimume 55
metroj, oni pafis al ili per du kanonoj; unu kuglo trafis vezi-
kon, kiu pendis çe mia talio, alia kuglo eniris en la bruston de
139e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
la antaûa aglo, kiu falis sur la teron, dum la alia, sur kiu mi
rajdis, ne ricevis vundon, sed forflugis kun mirinda rapideco.
Çi tiu cirkonstanco treege alarmis min, kaj mi komencis
pensi, ke estas tute ne eble forsavi ̧i, sed rekonscii ̧inte, mi
denove rigardis malsupren, kaj je mia neesprimebla ̧ojo mi
vidis Margate en kelka distanco kaj la aglon mallevi ̧anta sur
la malnovan turon, de kie ̧i forportis min en la mateno de la
hieraûa tago. Kiam ̧i surteri ̧is, mi tuj deîetis min, feliça, ke
mi trovi ̧as denove redonita al la mondo. La aglo forflugis
post kelkaj minutoj, kaj mi sidi ̧is por trankviligi mian tre-
mantan spiriton; tion mi faris dum kelkaj horoj.
Baldaû poste mi vizitis miajn amikojn kaj rakontis tiujn
aventurojn. Mirego montri ̧is sur çies viza ̧o; iliaj gratuloj çe
mia feliça reveno estis ripetataj kun neafektita grado de ple-
zuro, kaj ni pasigis la vesperon ̧uste tiel, kiel ni faras nun; çiu
çeestanto faris plej altajn komplimentojn al mia kura ̧o kaj
veremo.
140e LIBRO
BARONO MÜNCHHAUSEN
www.omnibus.se/inko
ISBN 91-7303-141-0
141